လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ျဖစ္တည္မႈ၊ ျဖတ္သန္းရာ၊ က်င္လည္ရာ ဘ၀တေလွ်ာက္လုံးတြင္ ကုိယ္က်င့္တရားႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာသည္ မည္မွ် အေရးပါအရာေရာက္သနည္း ဆုိသည္ကုိ ပဲ့ျပင္ဆုံးမသြန္သင္မႈ မရရွိခဲ့ၾကေသာ သူတုိ႔သည္ ဘယ္သူေသေသ ငေတမာရင္ၿပီးေရာ ဆုိသည့္ လမ္းကုိ ေလွ်ာက္ၾကကုန္၏။ ထုိသူတုိ႔ အတြက္ အနာဂတ္သည္ မည္သုိ႔မွ် အဖတ္ဆည္၍ ရမည္မဟုတ္ပါ။
လူတုိင္း လူတုိင္းသည္ ကုိယ့္သမုိင္း ကုိယ္ေရးၾကရသည္။
မ်ဳိးမစစ္တဲ့ စုိးလင္းတုိ႔အဖြဲ႕
လြင္ေမာင္သန္း
မေန႔တေန႔က ေရဒီယုိမွာ “၀ံသာႏု အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕” အေၾကာင္း ၾကားလုိက္ရတယ္။ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ အေမရိကန္တင္သြင္းတဲ့ ျမန္မာျပည္အေရး ဆံုးျဖတ္ခ်က္မူၾကမ္းကုိ ႐ုရွနဲ႔တ႐ုတ္ ဗီတုိအာဏာနဲ႔ ပယ္လုိက္တာကုိ ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ တ႐ုတ္နဲ႔ ႐ုရွကုိ ဂုဏ္ျပဳခ်ီးက်ဴးေၾကာင္း ေၾကညာခ်က္ထြက္ၾကတယ္။ သတင္းစာေတြထဲမွာလည္း ေဖာ္ျပၾကတယ္။ ဒါ့အျပင္ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကုိလည္း ပုတ္ခတ္ေစာ္ကားထားေသးတယ္။ ကုိယ့္အေမကုိ ကိုယ္ျပန္ဆဲေနတဲ့ သားကုိ အရပ္ထဲကပါ ၀ုိင္း၀န္းဆံုးမၾကဖုိ႔ လုိအပ္ေနပါၿပီ။ “၀ံသာႏု အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕” ကုိ ဦးေဆာင္ေနတဲ့သူကုိလည္း ၾကည့္ပါဦး၊ ေဒါက္တာစုိးလင္းတဲ့။
၁၉၉၁ ဧၿပီလရဲ႕ ေန႔တေန႔မွာ “ပုံစံ…” ငွက္ဆုိးထိုးသံ အသံႀကီးၾကားရတယ္။ “အားလံုးေနာက္လွည့္ ထုိင္ထား မယ္” တန္းစီး စုိးေလးရဲ႕အသံၿပဲႀကီးကိုပါ တဆက္တည္းၾကားေနရတယ္။ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ စက္တင္ ဘာလ ေထာင္တြင္းတုိက္ပြဲမ်ားေနာက္ပုိင္း က်ေနာ္တုိ႔တုိက္၀င္းထဲမွာ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြကုိ အလြန္ ရက္ရက္စက္စက္ ႏွိပ္ကြပ္ထားတယ္။ တေန႔လံုးကုိ (၁၀) မိနစ္ေလာက္ပဲ ေရခ်ဳိးဖုိ႔ အခန္းျပင္ထြက္ရ တယ္။ ေရကန္ရွိတဲ့ေနရာအထိ လမ္းေလွ်ာက္ရတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ေလးမွာပဲ ေျမႀကီးနဲ႔ထိေတြ႕ခြင့္ရတယ္။ က်န္တဲ့အခ်ိန္ ေတြမွာ (၁၀) ေပပတ္လည္ တုိက္ခန္းေတြထဲမွာ တေနကုန္ပိတ္ေလွာင္ထားတယ္။
“ေအးေဇ …” အသံေတြၿငိမ္သြားၿပီ။ ၀န္ထမ္းေတြလည္း ျပန္ထြက္သြားၾကၿပီလုိ႔ယူဆရတယ္။ ေဘးခန္း ေတြကုိ ဘယ္သူေတြ၀င္လာသလဲဆုိတာ သိပ္သိခ်င္ေနတယ္။ ထံုးစံအတိုင္း အခန္းနံရံကုိ တေဒါက္ ေဒါက္နဲ႔ေခါက္ၿပီး အဆက္အသြယ္လုပ္တယ္။ ရာဇ၀တ္သားေတြလား၊ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြလား ကြဲကြဲျပားျပားသိခ်င္လွၿပီ။
ေဘးခန္းကလူေတြအားလံုး NLD အမတ္ေတြခ်ည့္ပဲ။ စင္ၿပိဳင္အစုိးရဖြဲ႕ဖုိ႔အတြက္ Hard လိုင္း၊ Soft လိုင္း အထက္ျမန္မာျပည္ကအမတ္ေတြ မႏၱေလးမွာစုၿပီး အစည္းအေ၀းလုပ္ၾကတာ။ ေတာခုိဖုိ႔ လူေရြးေနၾက တာ။ ခုေတာ့ တစုတစည္းထဲ အမတ္ေတြအမ်ားႀကီး တၿပိဳင္နက္တည္း အဖမ္းခံၾကရတယ္။ ႏွေမ်ာစရာ ေကာင္းလုိက္တာ။ က်ေနာ္တုိ႔ (၅) တုိက္ကလည္း သူပုန္တုိက္။ ေတာတြင္းဆက္သြယ္နဲ႔ ေတာထဲက အျပန္မိတာနဲ႔ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးနဲ႔ ဆက္သြယ္ေနတဲ့ UG, OG ေက်ာင္းသားလူငယ္ေတြ မ်ားတယ္။
ယခုအခါ အထက္ျမန္မာျပည္က စင္ၿပိဳင္အစုိးရဖြ႕ဲမယ့္အမတ္ေတြ က်ေနာ္တုိ႔တုိက္ထဲကုိ ထပ္ေရာက္လာ ၾကျပန္ၿပီ။ (၅) တိုက္ အခန္း (၁၃) မွာ ဦးဘပြား (အမရပူရၿမိဳ႔နယ္အမတ္)၊ ေဒါက္တာေဇာ္ျမင့္ေမာင္ (အမရပူရၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ဦးေက်ာ္သြင္ (ခရမ္းၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ဦးသိန္းေဖ (ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕နယ္အမတ္) ေလးေယာက္ေနတယ္။ အခန္း (၁၁) မွာ ဦးျမ၀င္း (အဂၤပူၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ဦးျမင့္ၾကည္ (ကသာၿမိဳ႕နယ္ အမတ္)၊ ဦးေစာလိႈင္ (အင္းေတာ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ဦးေသာင္းျမင့္ (ေခၚ) ကုိသံေခ်ာင္း (ခင္ဦးၿမိဳ႕နယ္ အမတ္)၊ သာဂရ ကိုထြန္းေအာင္ (ေရတာရွည္ၿမိဳ႕နယ္အမတ္) တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။ အခန္း (၈) မွာေတာ့ မေကြးတုိင္းစည္း ဦးခ်စ္တင္ (အထက္မင္းလွအမတ္)၊ ဦးခင္ေမာင္သိန္း (ခင္ဦးၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ဦးတင္ေအာင္္ (မႏၱေလးအေနာက္ေျမာက္ၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ေဒါက္တာစုိးလင္း (မႏၱေလးအေနာက္ေျမာက္ ၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ဦးပိုက္ကုိ (ပခုကၠဴ NLD စည္း႐ံုးေရးမႉး)၊ ၿပီးေတာ့ အခန္း (၅) မွာ ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္၀င္ ဗိုလ္ရန္ေအာင္၏သား ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္လတ္ (ေခၚ) ေဒါက္တာလိႈင္ညီ (သာေကတၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ေဒါက္တာျမင့္ႏုိင္ (ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ဦးလွသန္း (ကုိကိုးကၽြန္းၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ဦးလွထြန္း (ၾကည့္ျမင္တုိင္ၿမိဳ႕နယ္ အမတ္)၊ ဦးသာဆုိင္ (တြံေတးၿမိဳ႕နယ္အမတ္) တုိ႔ျဖစ္ၾကတယ္။ (၄) တုိက္ဘက္ မွာေတာ့ ဦးေစာႏုိင္းႏုိင္း (ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ NLD- CEC ဦးခင္ေမာင္ေဆြ (စမ္းေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္ အမတ္)၊ ဦးေအာင္ဆန္းျမင့္ (ၿမိဳင္ၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ဦးသိန္းထြန္း (ဇီးကုန္းၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ေဒါက္တာ ေဇာ္ျမင့္ (ဟသၤာတၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ဦးရဲထြဋ္ (ဒိုက္ဦးၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ဦးစိန္လွဦး (အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ အမတ္) နဲ႔ ဦးေဖေအာင္လင္း၊ ဦးတင္ေမာင္၀င္း၊ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဒါက္တာစိန္၀င္း၏ ေအာင္ႏုိင္ေရး စည္း႐ံုးေရးမႉး ေပါက္ေခါင္းက ဦးေစာေနဒြန္း၊ မိန္းမေထာင္ တုိက္ထဲမွာလည္း ေဒၚခင္စန္းလိႈင္(၀က္လက္ၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ေဒၚစန္းစန္း (ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ေဒၚစန္းစန္း၀င္း (အလံုၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ ေဒၚအုန္းၾကည္ (ျမစ္သားၿမိဳ႕နယ္အမတ္)၊ စစ္ကုိင္းတုိင္းစည္း ေဒၚ၀င္းေမ၊ ေဒၚေရႊ၀ါစုိး စသည္ျဖင့္ အမႈတြဲ စုစုေပါင္း (၃၅) ေယာက္ရွိတယ္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြခ်ည္းပဲ (၂၉) ေယာက္ပါတယ္။ သည္လူေတြအားလံုးသာ ျမန္မာျပည္အျပင္ဘက္ကုိ ေရာက္ေအာင္သြားႏုိင္ရင္ ကုလသမဂၢမွာ ယခင္မင္းသားႀကီး သီဟာႏုေနရာရသလုိ ကမၻာ့အသိအမွတ္ျပဳ တရား၀င္အစုိးရျဖစ္မွာ။
သူတုိ႔အမတ္အုပ္စုေတြထဲမွာ အသက္အႀကီးဆံုးက အမရပူရအမတ္ဦးပြား (ေခၚ) အဘပြားျဖစ္တယ္။ NLD ဗဟုိေကာ္မတီ၀င္ ဦးခ်မ္းေအး (ေခၚ) စာေရးဆရာေမာင္စူးစမ္းနဲ႔ မဆလ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေက်ာ္ထင္တုိ႔နဲ႔ သူငယ္ခ်င္းျဖစ္တယ္။ ဂ်ပန္ေခတ္စစ္တကၠသိုလ္ေက်ာင္းဆင္း အသက္ (၇၀) ေက်ာ္ အသားမဲမဲ ေဒါင္ေကာင္းေကာင္း အညာသား၊ ဥပဓိ႐ုပ္နဲ႔။ ဒါေပမယ့္ ယကၠန္းစက္႐ံုေတြ အမ်ားႀကီး ပုိင္တဲ့ သူေဌးႀကီး။ စကားေျပာရင္ ႐ိုး႐ိုးရွင္းရွင္း ဘြင္းဘြင္းေျပာတတ္တယ္။ သြယ္၀ုိက္လွည့္ပတ္ မေျပာတတ္ဘူး။ ဒဲ့ဒုိးႀကီးေျပာခ်တတ္တယ္။ ရင္ထဲမွာလည္း ေတးမွတ္မထားတတ္ဘူး။ အမွတ္တကယ္ ကုိ အလြန္႐ိုးသားၾကတဲ့ အညာသား၊ မႏၱေလးသားစစ္ႀကီးေတြ။ ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ အသက္ရွင္ရပ္တည္ေနတယ္ ဆုိတဲ့သူေတြ၊ အလြန္ကုိ အရွက္အေၾကာက္ႀကီးၾကတယ္။ အထူးသျဖင့္ သူတုိ႔မႏၱေလးၿမိဳ႕ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာ ကုိ အထိခုိက္မခံႏိုင္ၾကဘူး။ အခုလည္း စင္ၿပိဳင္အစုိးရဖြဲ႕ဖုိ႔ ေတာခုိဖုိ႔အတြက္ အထက္ျမန္မာျပည္ အစည္းအေ၀းကုိ သူ႔အိမ္မွာလုပ္တယ္။ လာတဲ့ဧည့္သည္ေတြကုိ လိုေလေသးမရွိ ဧည့္၀တ္ ေက်ပြန္စြာ ဧည့္ခံေကၽြးေမြးတယ္။ ဒါမွ မႏၱေလးၿမိဳ႕ရဲ႕ဂုဏ္သိကၡာ မညႇိဳးႏြမ္းရမွာျဖစ္တယ္။
သူတုိ႔ အထက္ျမန္မာျပည္အစည္းအေ၀းတက္တဲ့သူေတြအားလံုးကုိ ေထာက္လွမ္းေရးက တေယာက္ မက်န္ အကုန္ဖမ္းတယ္။ ေထာက္လွမ္းေရးစစ္ေၾကာေရးမွာ ဦးဘပြားကုိ အေသးစိတ္ေမးတယ္။ သူ႔အိမ္မွာ အစည္းအေ၀းလုပ္တယ္ဆုိေတာ့ လူဘယ္ႏွစ္ေယာက္လဲ၊ ဘယ္သူေတြပါလဲ စသည္ျဖင့္ ေမးခြန္းေပါင္း မ်ားစြာမွာ မႏၱေလးသားေတြကလြဲရင္ လူေတြနာမည္မသိဘူး၊ မမွတ္မိဘူး။ ေဆြးေႏြးတဲ့ အေၾကာင္းအရာ ေတြဆုိရင္ သူ႔ရဲ႕အသက္အရြယ္အရ ပိုၿပီးျငင္းလို႔ေကာင္းတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ ေထာက္လွမ္းေရးမွာ ကတည္းက အစည္းအေ၀းက ေဆြးေႏြးခ်က္၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ၊ ဘယ္သူေတြက ဘာလုပ္မယ္၊ ဘာတာ၀န္ယူမယ္ စသည္ျဖင့္ ျပည့္ျပည့္စံုစံုေရးထားတဲ့ လက္ငါးလံုး လက္တ၀ါးစာေလာက္ စာရြက္ အထပ္လိုက္ႀကီးရွိတဲ့ ေဖာ္ေကာင္ေဒါက္တာစုိးလင္းရဲ႕ ထြက္ဆုိခ်က္မွတ္တမ္းကုိ သူ႔ကုိလာျပတယ္။ ဘာျငင္းဦးမလဲေမးေတာ့ “ငါ -ိုးမသား၊ မေအ -ုိး စုိးလင္း၊ မ်ဳိးမစစ္ေကာင္ သစၥာေဖာက္” မေအႏွမစံုေနေအာင္လုိ႔ ေထာက္လွမ္းေရးေတြေရွ႕မွာတင္ ဆဲပစ္လုိက္တယ္။ မႏၱေလးသားရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကုိထုိခိုက္လုိ႔ အလြန္ရွက္ေနမိတယ္။ ေဒါသကလည္း အရမ္းထြက္ေနတာပဲ။ အျပင္မွာသာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေတြ႕လုိ႔ကေတာ့ အေသကုိ သတ္ျပစ္မိမွာ။
အခုလည္း ေထာင္ထဲမွာ ဦးဘပြားတုိ႔ (၁၃) ခန္း ေရခ်ဳိးၿပီးရင္ ေဒါက္တာစုိးလင္းေနတဲ့ (၈) ခန္းကုိ ပိတ္ထားရတယ္။ စုိးလင္းကလည္း အခန္းေထာင့္မွာပဲ အၿမဲပုန္းေနရတယ္။ အခန္းအေပါက္၀ကေန ဦးခ်စ္တင္၊ ဦးတင္ေအာင္၊ ဦးခင္ေမာင္သိန္းတုိ႔က တေယာက္မဟုတ္ တေယာက္ပိတ္ၿပီး ထုိင္ေပး ထားရတယ္။ ဒါေတာင္မွာ အဖုိးႀကီးက ေန႔တုိင္းအခန္းေရွ႕လာၿပီးဆဲတယ္။
“ေဖာ္ေကာင္ မေအ -ိုး စုိးလင္း၊ ငါ -ိုးမသား မ်ဳိးမစစ္ေကာင္”။ ေဒါက္တာစုိးလင္းရဲ႕မိန္းမကလည္း ေရွးျမန္မာဘုရင္ေတြလက္ထက္ ကတည္းက ကိုယ္ရံေတာ္ အထိန္းေတာ္မ်ဳိး႐ိုးေတြက ဆင္းသက္လာတာ။ ဒါေၾကာင့္ အိပ္ရာမ၀င္ခင္ မိန္းမရွစ္ခုိးၿပီးမွ အိပ္ရတဲ့ေကာင္ စံဆယ္ျဖာစိုးလင္းလုိ႔ ေနာက္ေျပာင္ေခၚၾကတယ္။ စုိးလင္းေထာင္က် ေနတုန္း သူ႔မိန္းမက မႏၱေလးမွာနာမည္ႀကီးတည္းခုိခန္းမွာ မန္ေနဂ်ာလုပ္ေနတယ္။ မႏၱေလးမွာ “ေနျပည္ေတာ္” ရန္ကုန္မွာ “ေလေအးသာ” ဆုိတာ ၀ါသနာပါသူေတြအတြက္ေတာ့ လူတုိင္းသိတဲ့ နာမည္ႀကီးတည္းခုိခန္းေတြပဲ။ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္၊ စစ္သားေတြ၊ ကန္ထ႐ိုက္၊ အရာရွိႀကီးေတြ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူ ေၾကးႀကီးႀကီးေပးၿပီး ၀င္ထြက္ေနတဲ့ဇိမ္ခန္းေတြပဲျဖစ္တယ္။
၁၉၉၂ ခုႏွစ္မွာ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ ၁၁/၉၂ အမိန္႔ေၾကညာခ်က္နဲ႔ အမတ္ေတြအေတာ္မ်ားမ်ား လြတ္သြားၾက တယ္။ ဦးဘပြားလည္း ေထာင္ကလြတ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတုိ႔အမႈတြဲမွာပါတဲ့ အမတ္ဆရာ၀န္ေတြ အားလံုးကုိေတာ့ လႊတ္မေပးေသးဘူး။ သည့္အျပင္ သူတုိ႔အမႈတြဲေတြထဲက ဦးေစာေနဒြန္း၊ ဦးလွထြန္း၊ ဦးျမ၀င္းနဲ႔ ကုိကုိးကၽြန္း ဦးလွသန္းတုိ႔ မလြတ္ေသးဘဲက်န္ေတာ့တယ္။ သူတုိ႔အမႈတြဲက ေထာင္ထဲမွာ က်န္ေသးတဲ့လူေတြကလည္း အလြန္ကုိနည္းသြားၿပီး နဂိုကတည္းက ရပ္တည္ခ်က္မခုိင္မာတဲ့ ေဖာ္ေကာင္စိုးလင္းေယာက္ အေတာ္ကုိ လြတ္ေၾကာင္ေၾကာင္ေနၿပီ။ ေထာက္လွမ္းေရးကလည္း အဲသည္ ကာလအတြင္းမွာ စစ္ေၾကာေရးကလည္း ခဏခဏလုပ္ေနတယ္။ ေထာက္လွမ္းေရးနဲ႔ေတြ႔တုိင္းလည္း စုိးလင္းတေယာက္က လက္နက္ခ် အညံ့ခံတာခ်ည္းပါပဲ။ ႏုိင္ငံေရးကိုလည္း ဆက္မလုပ္ေတာ့ပါဘူး၊ ေထာက္လွမ္းေရးခုိင္းခ်င္ရာခိုင္းပါ၊ သူလုပ္ေပးမယ္ဆုိတဲ့အေၾကာင္း အထက္ကိုလည္းဆက္လက္တင္ျပ ေပးပါဆုိၿပီး လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ ထြက္ဆုိခ်က္ေတြကုိ ျပေလ့ရွိတယ္။ ေထာက္လွမ္းေရးေတြကလည္း ေနာက္လူေတြကို စစ္ေဆးေမးျမန္း စစ္ေၾကာလုပ္တဲ့အခါေတြမွာလည္း စုိးလင္းလက္မွတ္ထုိးထားတဲ့ ထြက္ဆုိခ်က္ေတြကုိ ျပေလ့ရွိတယ္။ ဒီေတာ့ သူ႔သတင္းက တုိက္ထဲမွာျပန္႔ေနၿပီ။ ဒီေတာ့ လူငယ္အေတာ္ မ်ားမ်ားကလည္း သူ႔ကုိမေလးစားေတာ့ဘူး။ အေခၚအေျပာသိပ္မလုပ္ေတာ့ဘူး။ စုိးလင္းကလည္း သူကိုယ္တုိင္ လက္နက္ခ်အညံံ့ခံ႐ံုတင္မကဘူး၊ သူမ်ားေတြကုိလည္း လုိက္စည္း႐ံုးတယ္။ အျပင္ကုိ အျမန္ျပန္ေရာက္ဖုိ႔က အေရးႀကီးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေထာက္လွမ္းေရးစစ္ေၾကာေရးေခၚထုတ္ရင္ သူတုိ႔ခိုင္းတဲ့အတုိင္း လက္မွတ္ေရးထုိးလုိက္ဖို႔ကုိ တုိက္ထဲမွာလုိက္ၿပီး စည္း႐ံုးေနတယ္။ သူ႔လုိပဲ စိတ္ဓာတ္မခုိင္မာသူတခ်ဳိ႕ကေတာ့ နားေယာင္ၾကတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ လက္မခံၾကပါဘူး။ ေထာင္ထဲမ၀င္ခင္ကတည္းက သူေဖာ္ေကာင္လုပ္ၿပီး ဒီမုိကေရစီဘက္ေတာ္သားေတြကုိ ဒုကၡေပးၿပီးၿပီ။ ခုလည္း ေထာင္ထဲမွာ သူမ်ားေတြကုိပါ သူ႔လုိ အညံ့ခံခုိင္းေနျပန္ပါၿပီ။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ အဘ၀တီ (NLD-CEC ဦး၀င္းတင္) ကေတာ့ Pholosophize မလုပ္ၾကဖုိ႔ လူႀကီးတေယာက္အေနနဲ႔ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ေျပာပါတယ္။
၁၉၉၅ ခုႏွစ္မွာ စစ္အစုိးရက တပ္မေတာ္ေရႊရတုအထိမ္းအမွတ္ဆုိၿပီးေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ဦးတင္ဦး၊ ဗိုလ္မႉးႀကီးေဟာင္း ဦးၾကည္ေမာင္တုိ႔ကုိ လႊတ္ေပးရာမွာ က်ေနာ္တုိ႔တုိက္၀င္းထဲက ေထာက္လွမ္းေရး ဗုိလ္မႉးႀကီးေဟာင္း ဦးစိုးၫြန႔္ (ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္အမတ္) တုိ႔နဲ႔အတူ ေဒါက္တာ စုိးလင္းလည္း ျပန္လြတ္သြားပါတယ္။ စစ္အစုိးရက ေထာင္ကလြတ္လာတဲ့ေရွ႕ေနေတြ၊ ဆရာ၀န္ေတြ လိုင္စင္အကုန္ အသိမ္းခံရတယ္။ ဆရာ၀န္ပညာ ေရွ႕ေနပညာနဲ႔ လုပ္ကိုင္စားေသာက္လို႔မရေအာင္ ပိတ္ပင္ထားတယ္။ စုိးလင္းလည္း ဘာမွမလုပ္ကုိင္ မစားေသာက္ေတာ့ဘူး။ နဂိုကတည္းက မ်ဳိးေစ့မမွန္ ေတာ့ သူမိန္းမခုိင္းတာ အကုန္လုပ္တယ္။ နအဖစစ္တပ္နဲ႔ေပါင္းၿပီး ဖဲ၀ုိင္း၊ ဂ်င္၀ုိင္း၊ ႏွစ္လံုး၊ သံုးလံုး ေလာင္းကစား၀ိုင္းေထာင္တယ္။ အမည္ခံတည္းခုိခန္းဖြင့္ထားတယ္။ မေကာင္းတာေတြလုပ္ေနေပမယ့္ အဖမ္းမခံရဘူး။ ေဖာက္သည္စစ္ဗိုလ္ ေတြက အကာအကြယ္ေပးထားတယ္။ က်ားကန္ေပးထားတယ္။ ေထာင္ထဲက မေကာင္းတဲ့အက်င့္အႀကံ စ႐ိုက္ေတြနဲ႔ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ပုလင္းတူဘူးဆုိ႔ ေၾကာင္ခံတြင္းပ်က္ႏွင့္ ဇရက္ေတာင္ပံ က်ဳိးေတြ အ႐ိုးအရင္းကိုက္ေနတာကုိ ျမင္ၾကရတဲ့ မႏၱေလးၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖအေပါင္းက သူတုိ႕ရဲ႕ယံုၾကည္မႈနဲ႔ အသည္းၾကားကမဲျပားကုိ အလြဲသံုးစားလုပ္တဲ့ မ်ဳိးမစစ္ စိုးလင္းကုိ ေအာ့ႏွလံုးနာလို႔ မ်က္ႏွာလႊဲလုိ႔ထားၾကပါတယ္။
ဦးဘပြားကလည္း ေထာင္ကလြတ္ၿပီး သိပ္မၾကာဘူး အျပင္မွာပဲဆံုးတယ္။ အသက္ကလည္း အေတာ္ႀကီး ေနၿပီး ေထာင္ထဲမွာေနတုန္းကလည္း ၾကမ္းျပင္သမံတလင္းေပၚမွာ သည္အတုိင္းအိပ္ရတယ္။ ဦးဘပြားဆံုးေတာ့ သူ႔ေခါင္းအုန္းေအာက္က စာအိတ္တလံုးေတြ႕ရတယ္။ စာအိတ္ထဲမွာ စာရြက္တရြက္ ထည့္ထားတယ္။ အားလံုးကေတာ့ ေသတန္းစာေရးခဲ့တယ္လုိ႔ထင္ၾကတယ္။ လူေတြအားလံုး လူစံုရာ ေရွ႕မွာ ဖြင့္ေဖာက္လုိက္ေတာ့ “မေအ -ိုး ငါ -ိုးမသား၊ မ်ဳိးမစစ္ စုိးလင္း” လုိ႔ေရးထားတယ္။ အညာသား မႏၱေလးသားစစ္စစ္ႀကီးဆုိေတာ့ သူတိ႔ုၿမိဳ႕သားက ေဖာ္ေကာင္ဘၫြန္႔လုပ္သြားတာကုိ အေတာ္လည္း ခံျပင္းနာက်ည္းၿပီး ေသတဲ့အထိ အေတာ္ရွက္သြားပံုရတယ္။
မ်ဳိးမစစ္စိုးလင္းကေတာ့ သူ႔ကုိေမြးထုတ္ေပးလိုက္တဲ့ မိခင္ပါတီ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကုိေတာင္မွ ျပန္ဆဲေနပါၿပီ။ မ်ဳိးမစစ္တဲ့ေကာင္က ၀ံသာႏုအမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ကုိ သူ႔တပည့္ကေလကေခ် လူ (၅) ေယာက္ (၆) ေယာက္ေလာက္နဲ႔ ဖြဲ႕ထားလုိက္ေသးတယ္။ မဲထည့္ေပးလိုက္တဲ့ ျပည္သူေတြရဲ႕မ်က္ႏွာကုိမွ မေထာက္ထားေတာ့တဲ့အျပင္ ျပည္သူေတြရဲ႕ အေသြးအသားတြကိုေတာင္ ဖဲ့ယူစားေသာက္ေနပါၿပီ။ တတုိင္း တျပည္လံုးကျပည္သူေတြ ထမင္းငတ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ စိုးလင္းတုိ႔လင္မယားႏွစ္ေယာက္က ေဖာက္သည္ နအဖစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြဆီကုိ သာကူးလုပ္ၿပီး ေထာင္ထဲကတန္းစီး၊ အခန္းလူႀကီး ရာဇ၀တ္ သားေတြရဲ႕ ေထာင္က်င့္ေထာင္ႀကံပံုစံနဲ႔ မ်က္ႏွာခ်ဳိေသြး ေပါင္းသင္းေနလုိ႔ တုိက္ေဆာက္၊ ကားစီးေနရတာကို မစင္ပံုထဲက ေလာက္ေကာင္ေတြလို ေပ်ာ္ေနၾကတယ္။ ေထာင္ထဲမ၀င္ခင္က ေဖာ္ေကာင္လုပ္ တယ္။ ေထာင္ထဲမွာ လက္နက္ခ်အညံ့ခံတယ္။ ေထာင္ကျပန္ထြက္လာေတာ့လည္း နအဖနဲ႔ပူးေပါင္းၿပီး မေကာင္းမႈ ဒုစ႐ိုက္ေတြလုပ္တယ္။ သည္လိုလူတေယာက္က ၀ံသာႏုနာမည္ခံထားေသးသတဲ့လား။ မ်ဳိးခ်စ္ေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ မ်ဳိးမစစ္တဲ့ မ်ဳိးဖ်က္ပဲျဖစ္မယ္။ သူလိုေကာင္က မိခင္ NLD ပါတီကုိ ျပန္ေ၀ဖန္ ဆဲဆုိေနေသးတယ္ ဆုိေတာ့ သူခုိးကလူဟစ္ေနတာေပါ့။ အခုေတာ့ အဘပြားလည္း မရွိေတာ့ဘူး။ ေကာင္းရာ သုဂတိနိဗၺာန္ဘံုသို႔လားပါေစ။ စုိးလင္းတေယာက္ကေတ့ အရွင္လတ္လတ္ေျမပဲမ်ဳိမလား၊ မိုႀကိဳးပဲ အပစ္ခံရေလမလား။ အ၀ီစိခ်ဳိးကပ္မယ့္ အဇာတသတ္အျဖစ္ကုိေတာ့ အဘပြားေရ တမလြန္ကေန ေစာင့္သာၾ ကည့္ေနေပေတာ့။ ။
Tuesday, July 03, 2007
ကုိယ့္သမုိင္းကုိယ္ ဖ်က္ဆီးသူမ်ား
က်ေနာ္လည္း ဆႏၵျပဳလုိက္ပါတယ္
“ဦးဝင္းတင္နဲ႔ ခြင့္/ကာအဖြဲ႔ရဲ႕ ေထာင္တြင္းတိုက္ပြဲ”
လြင္ေမာင္သန္း
၂၀၀၇ ခုႏွစ္ မတ္လ (၁၂) ရက္ေန႔က လူသိမ်ား ထင္ရွားတ့ဲ သတင္းစာဆရာႀကီး ဦးဝင္းတင္ရဲ႕
(၇၇) ႏွစ္ျပည့္ ေမြးေန႔ျဖစ္တယ္။ သူက တကိုယ္တည္း လူပ်ဳိႀကီးဆိုေတာ့ အဲသည္ေန႔မွာပဲ ေထာင္ဝင္စာ သြားေတြ႔တဲ့ သူ႔သူငယ္ခ်င္းကတဆင့္ ေျပာလိုက္တယ္။ မတ္လ (၈) ရက္ေန႔က အက်ဥ္းဦးစီးၫႊန္ခ်ဳပ္ တန္းစီမွာ “က်ေနာ့္ကိုလႊတ္ေပးဖို႔ အသနားခံ ေတာင္းဆိုေနတာ မဟုတ္ဘူး၊ က်ေနာ့္ကို ေထာင္ဒဏ္ အႏွစ္ (၂၀) ခ်ထားတာ၊ အခု ေထာင္တြင္းေနသား (၁၈) ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္လို႔ အက်ဥ္းသားတေယာက္ရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္ အခြင့္အေရးအရ က်ေနာ့္ကိုလႊတ္ေပးသင့္တဲ့ရက္ထက္ အမ်ားႀကီးေက်ာ္လြန္ေနပါၿပီ”။ သူတို႔ပဲ လက္ကိုင္ထားတ့ဲ အက်ဥ္းေထာင္လက္စြဲဥပေဒ (Jail Manual) အရ မည္သည့္အက်ဥ္းသားမဆို ဆုမွတ္ရက္မ်ားကို အဆင့္ (၃) ဆင့္ခြဲ၍ ခံစားခြင့္ရွိသည္လို႔ ဥပေဒတြင္ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။
အက်ဥ္းသားတိုင္း ‘ကႀကီး’ ကြာ (‘A’ grade Quart) အတြက္ ဆုမွတ္ရက္ (၄၅) ရက္၊ ‘ခေခြး’ ကြာ အတြက္ ဆုမွတ္ရက္ (၃၂) ရက္နဲ႔ ‘ဂငယ္’ ကြာအတြက္ ဆုမွတ္ရက္ (၂၃) ရက္ ခံစားခြင့္ရွိရမယ္။ ကြာဆိုတာ (၃) လတႀကိမ္စီနဲ႔ တႏွစ္ကို (၄) ကြာရွိတယ္။ အနိမ့္ဆံုးဆုမွတ္ရက္ ‘ဂငယ္’ ကြာရတ့ဲ အက်ဥ္းသားတဦးဟာ ေနသား (၃) လျပည့္ၿပီးတိုင္း ဆုမွတ္ရက္ (၂၃) ရက္ရတာျဖစ္လို႔ ေနသား တႏွစ္ရွိရင္ အပိုေဆာင္းဆုမွတ္ရက္ (၃) လ ေက်ာ္ရသြားၿပီျဖစ္ပါတယ္။ အဘဝတီလို ေထာင္ဒဏ္အႏွစ္္ (၂၀) က်ခံေနရသူတဦးဟာ ေထာင္တြင္းေနသား (၁၆) ႏွစ္ရွိၿပီဆိုတာနဲ႔ ဥပေဒအရ လႊတ္ေပးရပါတယ္။ ခုေတာ့ အက်ဥ္းသားတေယာက္ရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္ အခြင့္အေရးကို ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရပါၿပီ။
ေထာင္တြင္းတိုက္ပြဲဆိုတာ အေျပာလြယ္သေလာက္ အေတာ္ကို အလုပ္ရခက္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ကလည္း ရၿပီးသား၊ ရွိၿပီးသား အခြင့္အေရးေလးေတြ ေပ်ာက္သြားမွာကို အရမ္းစိုးရိမ္ၾကပါတယ္။ တိုက္ဝင္း အတြင္းထဲမွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလာေနရတာတို႔၊ ေရအဝခ်ဳိးရတာတို႔ အပါအဝင္ေပါ့။ အတူေန အက်ဥ္းသား ကိုယ့္ရဲေဘာ္အခ်င္းခ်င္း နားလည္မႈေတြ မလြဲရေလေအာင္ ႀကိဳတင္ညိႇႏိႈင္းထားသင့္တ့ဲ ကိစၥကို ႀကိဳညိႇထားၾကၿပီး တိုက္ပြဲရဲ႕ အဆင့္အလိုက္ေပၚမွာမူတည္လို႔ မဟာဗ်ဴဟာ၊ နည္းဗ်ဴဟာေတြကို ပံုသဏၭာန္အမ်ဳိးမ်ဳိးေဖာ္ေနသလို ရန္သူအာဏာပိုင္ဘက္ကလည္း ကိုုယ့္ဘက္က အားနည္းခ်က္မ်ားကို အမိအရနင္းၿပီး ေခ်မႈန္းတတ္ပါတယ္။
(၅) ညတို႔တိုက္ပြဲမွာေတာ့ ႏြားကြဲရင္ က်ားဆြဲတတ္တ့ဲ သင္ခန္းစာေတြကို ထပ္တလဲလဲရေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သမိုင္းစာမ်က္ႏွာမွာေတာ့ မတရားညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ေနတ့ဲ အာဏာရွင္ကေတာ့ လူၾကမ္း ဗီလိန္ပဲျဖစ္မွာပါ။ ျပည္သူ႔သူရဲေကာင္းျဖစ္ခ်င္ရင္ေတာ့ အဖိႏွိပ္ခံ ျပည္သူရဲ႕ေရွ႕က ရင္ေကာ့ၿပီး ရဲရဲဝ့ံဝံ့ ျပတ္ျပတ္သားသား ရပ္တည္ပါ။ ေယာင္ဝါးဝါးနဲ႔ ၿခံစည္း႐ိုးေပၚမွာ ခြထိုင္ထားလို႔ မရပါဘူး။ အဂၤလိပ္ ပရီးမီးယားလို သေရပြဲမရွိဘူး။ မႏိုင္ရင္ ႐ံႈးမယ္၊ မ႐ံႈးရင္ ႏိုင္မယ္။ က်ေနာ္တို႔အတြက္ေတာ့ အသက္ခ်င္း ထပ္ထားရတ့ဲ ေလာင္းကစားပြဲ။
အေစာႀကီးကတည္းက ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြကို စနစ္တက်လုပ္ထားရပါတယ္။ ဘယ္အဆင့္မွာ ဘယ္သူက ဘာလုပ္ရမယ္ဆိုတာက အစေပါ့။ တကယ္ေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ရပိုင္ခြင့္ အက်ဥ္းသား အခြင့္ အေရးကို ကာကြယ္ဖို႔ မနည္းက်ားကန္ထားရတာပါ။ ၁၉၉၄-၉၅-၉၆ ကာလတုန္းက က်ေနာ္တို႔ (၃) တိုက္မွာ အဘဝတီရွိေနတ့ဲအတြက္ အျခားတိုက္မ်ား၊ အေဆာင္မ်ားနဲ႔မတူဘဲ ထူးထူးျခားျခား စနစ္တက် ညီၫြတ္ေနၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ သာေရး နာေရးကိစၥ၊ အက်ဥ္းသားအခြင့္ အေရးမ်ား စသည္ျဖင့္ သူ႔ေနရာနဲ႔သူ အံဝင္ခြင္က် လႈပ္ရွားေနၾကပါတယ္။
(၃) တိုက္မွာ လွ်ဳိ႕ဝွက္ဖြဲ႔စည္းထားတ့ဲ အက်ဥ္းသားအခြင့္အေရးကာကြယ္ေရးေကာ္မတီ (ခြင့္/ကာ အဖြဲ႔) ရဲ႕ တာဝန္ေပးခ်က္အရ က်ေနာ္၊ ခင္ဦးအမတ္ ေဒါက္တာျမင့္ႏိုင္၊ ရန္ကုန္တိုင္း NLD ကိုေဌးေအာင္ (ဆရာဇင္လင္း) နဲ႔ အဘဝတီတို႔ဟာ အသက္အရြယ္အရ လူလတ္ပိုင္းေရာ၊ လူႀကီးပိုင္းပါျဖစ္ေနၾကလို႔ အာဏာပိုင္နဲ႔ေတြ႔ရင္လည္း ေျပာတတ္၊ ဆိုတတ္ၾကတယ္ဆိုၿပီး ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအျဖစ္ ေထာင္မႉး၊ ေထာင္ပိုင္မ်ားနဲ႔ ေတြ႔ဖို႔ကိစၥရွိတယ္ဆိုရင္ ေစလႊတ္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။
ေထာင္ဝင္စာအလာနည္း၊ အလာႀကဲၾကလို႔လည္း ဒီတာဝန္ကိုေပးၾကရတာလည္း ပါမွာပါ။ မ်ားေသာ အားျဖင့္ ေထာင္အာဏာပိုင္ေတြကလည္း ေထာင္ထဲမွာေနတ့ဲ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို အုပ္ခ်ဳပ္လို႔မႏိုင္ရင္ အျပင္ကေထာင္ဝင္စာလာေတြ႔တ့ဲ မိသားစုကို မဲၿပီး Pressure ေပး ညစ္ပတ္တတ္ၾကပါတယ္။ ေထာင္ဝင္စာပိတ္တာေတြကိုလည္း လုပ္တတ္ၾကပါတယ္။ (၃) တိုက္မွာ ေထာင္ဝင္စာ အလာမ်ားတ့ဲ သူေဌးေတြမ်ားလို႔ မနက္ပိုင္းကို လက္ဘက္ရည္၊ ေကာ္ဖီနဲ႔ ေန႔စဥ္ အသားဟင္း မျပတ္ ထမင္းစားေနၾကရတာကေတာ့ ေသေဖာ္ရွင္ဖက္ ရဲေဘာ္မ်ားရဲ႕ မွ်တစားေသာက္ၾကတ့ဲ ေမတၱာတရား မ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္။
အင္းစိန္ေထာင္တြင္းက အက်ဥ္းသားမ်ားရဲ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရမႈမ်ားကို ပံုစံအကႌ်မွာ စာေရးၿပီး ကုလသမဂၢညီလာခံသို႔ေရာက္ေအာင္ ပို႔ေဆာင္ႏိုင္ၾကတာဟာ ေထာင္တြင္းႏိုင္ငံေရးမွာ ယံုၾကည္ခ်က္အျပည့္နဲ႔ ေငြအား၊ လူအားစိုက္ထုတ္ၿပီး တေယာက္နဲ႔တေယာက္ မခိုမကပ္ က်ရာ အခန္းက႑မ်ားအလိုက္ လုပ္ၾကလုိ႔ပါ။ ဘယ္ပုဂၢိဳလ္၊ ဘယ္အဖြဲ႔အစည္းတို႔ရဲ႕ ခ်ယ္လွယ္လႊမ္းမိုးမႈမွလည္း မရွိၾကပါဘူး။ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းပံုျဖတ္တတ္တ့ဲ ေရသာခိုအေခ်ာင္သမား၊ အခြင့္အေရးသမားမ်ားလည္း မရွိပါဘူး။ ကိုယ့္ပိုက္ဆံနဲ႔ကိုယ္ ေထာင္တြင္းျပစ္ဒဏ္ ႏွစ္တိုးေထာင္က်ခံရတ့ဲ သူရဲေကာင္းမ်ားကိုေတာ့ ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ယူလို႔ မဆံုးပါဘူး။ ခြင့္/ကာ အဖြဲ႔မွာ အမရပူရအမတ္ ေဒါက္တာေဇာ္ျမင့္ေမာင္ (NLD)၊ ကိုဘမ်ဳိးသိန္း (ဒညတ)၊ ကိုဂ်င္မီ (လူ႔ေဘာင္သစ္)၊ ကိုသက္မင္းေအာင္ (ABSDF) နဲ႔ ကိုစိုးျမင့္ (ဗကပ) တို႔ (၅) ဦး ပါ၀င္ၾကပါတယ္။
(၁) ခန္းက ကိုမ်ဳိးမင္း (ဒညတ) ဆီက ပိုက္ဆံအေတာ္မ်ားမ်ား အကုန္အက်ခံၿပီး ေထာင္တြင္းကို ရေအာင္သြင္းထားတ့ဲ ေရဒီယိုတလံုး ရွာေဖြေရးတလာစီတုန္း မိသြားတယ္။ ေထာင္တြင္းမွာ အမ်ားစု သတင္းငတ္ေနေတာ့လည္း ျဖစ္ကာမွျဖစ္ေရာ ရသေလာက္ လုပ္ေနၾကတာပဲ။ အာဏာပိုင္မ်ားက ျပစ္ဒဏ္တိုက္၊ စစ္ေခြးတိုက္ကိုပို႔တာ လက္မခံႏိုင္ဘူး။
အက်ဥ္းေထာင္လက္စြဲဥပေဒအရ ျပစ္ဒဏ္က် အက်ဥ္းသားကို အမ်ားျမင္သာတ့ဲေနရာမွာ သီးျခားခြဲထားရမယ္။ အမ်ားနဲ႔ေရာၿပီး အတူေရခ်ဳိးမခ်ဘူး။ လူသားတဦးရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာ ထိခိုက္ညိႇဳးႏြမ္းေစေသာ ႐ိုက္ႏွက္ျခင္း၊ ေဒါက္ေျခခ်င္းမ်ားခတ္ျခင္းတို႔ကို လက္မခံႏိုင္ေၾကာင္း အာဏာပိုင္မ်ားထံကို တင္ျပႏိုင္ခ့ဲလို႔ ေထာင္ဝင္စာေတာ့ (၁) လအပိတ္ခံရတယ္။ သို႔ေသာ္ စားစရာေတြကို ဝန္ထမ္းကတဆင့္ ေပးခိုင္းလို႔ရတယ္။ ဒါကလည္း ခြင့္/ကာ အဖြဲ႔ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ ခ်က္နဲ႔ ၅ (ည) ေတြ တညီတၫြတ္တည္း ရပ္တည္ေနၾကတာကိုေတြ႔လို႔ အာဏာပိုင္ေတြက လိုက္ေလ်ာ ေနရတာ။ မျမင္ကြယ္ရာမွာ ဆုမွတ္ရက္ ကြာျဖတ္တာေတြ ရွိတတ္တယ္။ မျမင္ရလို႔ မတတ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ဘယ္လိုပဲေျပာေျပာ ေအာင္ျမင္မႈရခ့ဲတ့ဲ ေထာင္တြင္းတိုက္ပြဲပါပဲ။
(၄) တိုက္မွာ အခန္းစုစုေပါင္း (၃၀) ရွိၿပီး (၁၈) ခန္းရွိတ့ဲအျခမ္းကို (၄) ရွည္နဲ႔ (၁၂) ခန္းရွိတ့ဲအျခမ္းကို (၄) တို ဆိုၿပီး အကန္႔ခြဲထားတယ္။ (၄) တိုက ဗကပကိုသက္ခိုင္အမႈတြဲ ကိုဗလႀကီး (ေခၚ) ကိုသန္းထြဋ္ အခန္းထဲက ပံုမွန္ရွာေဖြေရး တလာစီတ့ဲအခ်ိန္မွာ စာရြက္နဲ႔ခဲတံ သိမ္းဆည္းရမိသြားျပန္ပါတယ္။ ယုဝတီေဆာင္လို႔ေခၚတဲ့ (၅) တိုက္ကို ေဒါက္-ေျခခ်င္းခတ္ၿပီး ပို႔လိုက္တယ္ဆိုၿပီး သတင္းရတယ္။
ယုဝတီေဆာင္လို႔ေခၚရတာကလည္း ေဒါက္-ေျခခ်င္း ခတ္ထားျခင္းခံရၿပီး ေရာက္လာတဲ့ ျပစ္ဒဏ္က် ရာဇဝတ္အက်ဥ္းသားေတြကို ဝန္ထမ္းေတြ၊ တန္းစီး၊ အခန္းလူႀကီး စတ့ဲ ႏွစ္ႀကီးရာဇဝတ္အက်ဥ္းသား ေတြက (၅) တိုက္ၿခံဝင္းထဲကို စဝင္ကတည္းကေန အခန္းေပၚ ေရာက္တ့ဲအထိ တဝုန္းဝုန္း၊ တဒိုင္းဒိုင္းနဲ႔ လူမဆန္စြာ႐ိုက္ႏွက္ၾကၿပီး ေယာက္်ားေတြကို မိန္းမေတြလို ဟုတ္က့ဲရွင့္-ေၾကာက္ပါၿပီရွင့္ဆိုၿပီး ေအာ္ခိုင္းတယ္။ ေယာက္်ားတေယာက္ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာ ႐ိုက္ခ်ဳိးၿပီး ထိခိုက္ေစာ္ကား အႏွိမ္ခံရတာျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားတဦးျဖစ္တ့ဲ ကိုဗလႀကီးကို သည္လိုလုပ္တာကို လက္မခံႏိုင္ဘူး ဆိုၿပီး တိုက္ပြဲဝင္ၾကတယ္။ တိုက္ပြဲဝင္တယ္လို႔သာ ေျပာရတာပါ။ တကယ္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္ အက်ဥ္းသားအခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ေနၾကရတာပါ။
အင္းစိန္ေထာင္အတြက္ ျမင္းၿခံေထာင္ကေျပာင္းလာတ့ဲ အထူးအရာရွိ ဒု-ေထာင္ပိုင္ လူလွေရာက္လာ တယ္။ ေအာက္ေျခက အဆင့္ဆင့္ရာထူးတက္လာတ့ဲ ေထာင္သဘာ၊ ငယ္ေမြးၿခံေပါက္ဆိုေတာ့ ေထာင္က်င့္၊ ေထာင္ႀကံ ရက္စက္ယုတ္မာ၊ ေကာက္က်စ္တာေတြ ညစ္ပတ္တ့ဲနည္းမွန္သမွ် အကုန္ ကၽြမ္းတယ္။ အဘဝတီနဲ႔ က်ေနာ္ရယ္ ကိုဗလႀကီးကိစၥမွာ သူနဲ႔ထိပ္တိုက္ေတြ႔ၾကတယ္။ ပံုစံထုိင္ခိုင္း တယ္၊ မရဘူး။ အဘဝတီက အူက်တ့ဲေရာဂါရွိလို႔ ခါးေထာက္ၿပီးေတာ့ေတာင္မွ စကားေျပာလိုက္ ေသးတယ္။ က်ားနဲ႔ဆင္ လယ္ျပင္မွာေတြ႔ၾကတဲ့ပြဲပဲ။ အႏိုင္အ႐ံႈး အားစမ္းတ့ဲအေနနဲ႔ ႏွစ္ဖက္စလံုး မာန္တင္းထားတယ္။
ဒီအခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအမ်ားစုဟာ ထင္းအစီး မေျပသလို အုပ္စုလိုက္ညီေနၾကလို႔ သူခ်ဳိးလို႔ မရႏိုင္ဘူးဆိုတာကို သိသြားတယ္။ ဒီလိုဆိုေတာ့လည္း သူ႔ပခံုးက အပြင့္ေႂကြမွာကိုေၾကာက္သြားေတာ့ ႐ူးသလို ေပါသလို မ်က္ႏွာေျပာင္နဲ႔ အခုေတာင္းဆိုေနၾကတ့ဲ ကိုဗလႀကီးကို ေဒါက္-ေျခခ်င္းျဖဳတ္ေပးဖို႔၊ (၄) တိုက္ကို ျပန္ပို႔ေပးဖို႔ဆိုတာေတြဟာ သူလုပ္ေပးရင္ ရပါတယ္ဆိုၿပီး အေလွ်ာ့ေပး လိုက္ေလ်ာလိုက္ရတယ္။ ယံုၾကည္ခ်က္သမားေတြနဲ႔ ေၾကးစားတို႔ရဲ႕လြန္ဆြဲတ့ဲပြဲ။ ဒုတိယအႀကိမ္ ေအာင္ပြဲခံလိုက္ႏိုင္ပါတယ္။
အခုလို တိုက္ဝင္းထဲက ေထာင္တြင္းတိုက္ပြဲဝင္ ၅ (ည) အုပ္စုေတြကို ေထာင္အာဏာပိုင္ေတြတင္ မကဘူး၊ ေထာက္လွမ္းေရးေတြကိုယ္တိုင္ ႏွိပ္ကြပ္ဖို႔ အစီအစဥ္ဆြဲ ျပင္ဆင္ေနၾကတယ္လို႔ သတင္းရေနပါတယ္။ အဲသည္ကာလတုန္းက ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားထဲမွာလည္း “လြတ္ေၾကာင္” ေတြက အေတာ္ဒုကၡေပးေနပါၿပီ။ ၁၁/၉၂ ႏိုင္ငံေတာ္အမိန္႔နဲ႔ လႊတ္ေပးလိုက္တ့ဲ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားလည္း မနည္းေတာ့ပါဘူး။ ဆိုင္းင့ံျပစ္ဒဏ္ပုဒ္မ (၄၀၁)၊ အပိုဒ္ (၁) ဆိုတာကလည္း ရွိေသးတယ္။
ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေထာင္အျပင္ေရာက္၊ လြတ္ဖို႔ပဲဆိုရင္ေတာ့ အားလံုး အႀကံဳးဝင္ေနပါတယ္။ အဲသည္မွာ သံုးခြၿမိဳ႕က ၈၈ အေရးအခင္းအတြင္း ရဲစခန္းဝင္စီးမႈမ်ားနဲ႔ ေထာင္က်တ့ဲ မဆလစစ္တပ္က တပ္ၾကပ္ႀကီးေဟာင္း ေခါင္းျဖဴတင္ဝင္းက ျပႆနာစျဖစ္ပါတယ္။ အမႈကမ်ားၿပီး တမႈကို (၇) ႏွစ္စီနဲ႔ အမႈ (၆) ခုအတြက္ ေထာင္က်ျပစ္ဒဏ္ (၄၂) ႏွစ္က်ၿပီး (၄) တုိက္မွာေနတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ေၾကညာခ်က္ ၁၁/၉၂ ကလည္း (၁၀) ႏွစ္အထက္ ျပစ္ဒဏ္က်ေနသူအားလံုးကို (၁၀) ႏွစ္အထိေလွ်ာ့ခ်လိုက္တ့ဲ အမိန္႔ဆိုေတာ့ (၁၅) ႏွစ္ (၂၀) ႏွစ္ (၂၅) ႏွစ္ တေပါင္းတည္းျပစ္ဒဏ္ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား
(၁၀) ႏွစ္ျဖစ္ကုန္ၾကတယ္။ သူက သီးျခားအမႈေတြဆိုေတာ့ အက်ဳံးမ၀င္ဘူး။
သူ႔မယားညီအစ္ကိုက မႏၱေလးေဆးတပ္ထဲက စစ္သားျဖစ္တယ္။ သူမိန္းမနဲ႔ သမီးေတြကလည္း အဲသည္စစ္တပ္ထဲမွာပဲ လိုက္ေနရတယ္။ သူ႔မိန္းမေထာင္ဝင္စာလာေတြ႔ေတာ့ သူနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေထာက္လွမ္းေရးကို အသနားခံစာ တင္ခိုင္းတယ္။ ေထာင္ကလြတ္ဖို႔အတြက္ အေပးအယူလုပ္ခ်င္ ေၾကာင္း သတင္းပို႔ခိုင္းတယ္။ ဘယ္နည္းနဲ႔ ျဖစ္ျဖစ္ ေထာင္အျပင္ေရာက္ဖို႔က အေရးအႀကီးဆံုးပဲဆိုတ့ဲ ေဖာက္ျပန္တ့ဲအယူအဆကို လက္ကိုင္ထားတ့ဲ မႏၱေလးက ေဒါက္တာစိုးလင္းရဲ႕ ၾသဝါဒမိႈင္းကလည္း မိထားေသးတယ္။ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ခ်င္းေတြေပၚမွာ သစၥာေဖာက္ဖို႔ ဝန္မေလးတ့ဲ ေအးလြင္တို႔လို လူစားေတြ။ ကိုယ့္အခြင့္အေရးရဖို႔ဆိုရင္ အေဖ၊ အေမအရင္းေတြရဲ႕ ေခါင္းကိုေတာင္မွ ျဖတ္မယ့္ ေကာင္စားေတြ။ သိပ္မၾကာပါဘူး၊ ေထာက္လွမ္းေရးက သူ႔ကို မၾကာခဏေခၚေတြ႔ေနတယ္။ အဲသည္တုန္းက (၄) တိုက္မွာလည္း အခ်င္းခ်င္းသိပ္မညီမၫြတ္ျဖစ္ေနတယ္။ ျဖစ္ေနတ့ဲအကြဲအၿပဲေပၚမွာ အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး တိုက္ဝင္းထဲက ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြရဲ႕ အေျခအေနအားလံုးကို ေထာက္လွမ္း ေရးမွာ သတင္းေပးလုပ္ေနၿပီဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔စည္း႐ံုးထားတ့ဲ ဝန္ထမ္းအခ်ဳိ႕ဆီကတဆင့္ ျပန္သိေန ရၿပီ။ က်ေနာ္တို႔ ရဲေဘာ္အားလံုးကိုလည္း ေတာ္လွန္ေရးသတိရွိဖို႔ တပ္လွန္႔ထားရတယ္။
က်ေနာ္တို႔ (၃) တိုက္မွာက ကိုေဌးေအာင္ (ဆရာဇင္လင္း-NLD)၊ မိုးေဇာ္ဦး (NLD)၊ ဘိုဘိုဦး (ABSDF)၊ သီဟထြဋ္ခင္ (ျပည္-သုခစာေပတိုက္) နဲ႔ က်ေနာ္တို႔က အခမ္းအနားက်င္းပေရးနဲ႔ စာေစာင္ထုတ္ေ၀ေရး ေကာ္မတီဆိုၿပီး “ဒီလိႈင္း” ဆိုတ့ဲနာမည္နဲ႔ စာေစာင္လစဥ္ထုတ္တယ္၊ အမွတ္တရ အခမ္းအနားေတြကို လုပ္ၾကတယ္။ အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ႏွစ္ (၅၀) ျပည့္ေမြးေန႔စာေစာင္နဲ႔ ကြယ္လြန္သူ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးႏုရဲ႕ အမွတ္တရ ေအာင့္ေမ့ဘြယ္စာေစာင္တို႔ကို ထုတ္ေဝျဖစ္ပါတယ္။ လက္ေရးနဲ႔ေရးထားတ့ဲ ေထာင္တြင္းစာေစာင္ေတြဆိုေပမယ့္ ကဗ်ာ၊ ေဆာင္းပါး၊ သ႐ုပ္ေဖာ္ပန္းခ်ီကအစ အဆင့္အတန္းျမင့္ပါတယ္။
တခ်ဳိ႕စာေစာင္ေတြကိုလည္း ေထာင္အျပင္ကိုေရာက္ေအာင္ ထုတ္ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ေနာင္ကို သမိုင္း တြင္က်န္ရစ္မယ့္ ေသြးနဲ႔ေရးခ့ဲရတ့ဲ ႐ုပ္ႂကြင္းမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ (၄) တိုက္က ေက်ာင္းသားအုပ္စုကလည္း ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ စိန္ရတုအထိမ္းအမွတ္စာေစာင္နဲ႔ ေသြးသစ္လိႈင္းစာေစာင္တို႔ လုပ္ေနၾကပါတယ္။ ခံစားခ်က္မ်ားကို ရင္ဖြင့္ရင္း ရဲေဘာ္အခ်င္းခ်င္းကိုလည္း စိတ္ဓာတ္ျမႇင့္တင္ေပးရာေရာက္ပါတယ္။
၁၉၉၅ ခုႏွစ္ကေတာ့ ထူးျခားတ့ဲႏွစ္တႏွစ္ပါပဲ။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ (၇၅) ႏွစ္ျပည့္စိန္ရတု (၁၉၂၀-၁၉၉၅)၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏွစ္ (၅၀) ျပည့္ေရႊ ရတုေမြးေန႔ (၁၉၄၅-၁၉၉၅)၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဦႏု ေသဆံုးတ့ဲေန႔ (၁၄-၂-၉၅) အျပင္ ႏွစ္ (၅၀) ျပည့္ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရး ေရႊရတုႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ (၁၉၄၅-၉၅) (သူတို႔က တပ္မေတာ္ေန႔ဆိုၿပီး ေတာ္လွန္ေရးကို ေမာင္ပိုင္စီး ထားခ်င္ၾကေသးတယ္။)
ဒီတခါ ရွာေဖြေရးတလာစီတာကို ေထာင္ေပါင္းစံုကဝန္ထမ္းေတြကို ေခၚထားတယ္။ ဝန္ထမ္းအင္အား ရာဂဏန္းေလာက္ရွိမယ္။ မျမင္ဘူးတ့ဲ မ်က္ႏွာစိမ္းဝန္ထမ္းေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ အထူးရွာေဖြေရး စစ္ဆင္ေရးတရပ္ျဖစ္တယ္။ ေပါက္ခၽြန္း၊ ေပါက္တူး၊ ေဂၚျပား စသည့္လက္နက္ပစၥည္း ကိရိယာ အစံုအလင္နဲ႔ တိုက္ဝင္းတခုလံုးမွာ အျပည့္ေနရာယူထားတယ္။ အင္းစိန္ေထာင္ သေႏၶဝန္ထမ္းေတြက ေသာ့ကိုင္ၿပီး အခန္းေတြကိုဖြင့္ေပးရတယ္။ အခန္းေပၚတက္လာၾကတ့ဲ ဝန္ထမ္းေတြရဲ႕ မ်က္ႏွာေၾကာ ေတြကလည္း တင္းထားၾကတယ္။ ေထာင္နံရံေတြကို ေခါက္ၾကည့္တယ္္။ သမံတလင္းကို ေပါက္ခၽြန္း ေတြနဲ႔ေပါက္ေတာ့ ေျမေအာက္ဂလိုင္ထဲမွာ ထည့္ဖြက္ထားတ့ဲ စာအုပ္စာတမ္းေတြ အကုန္မိတယ္။ နံရံေတြ၊ အမိုးမ်က္ႏွာက်က္ေတြေပၚကို ေလွခါးေထာင္ၿပီး တက္ႏိႈက္ၾကတာဆိုေတာ့ အံဝွက္မ်က္ႏွာ က်က္ၾကားမွာထည့္ထားတ့ဲ လက္သဲညႇပ္ေတာင္မွ မက်န္ဘူး။
လူေဆြးေဆြး၊ ေထာင္ေဆြးေဆြးနဲ႔ တိုက္ထဲမွာက ေနသားၾကာတ့ဲသူ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြခ်ည္းပဲဆိုေတာ့လည္း အခန္းတိုင္းမွာ မိၾကတ့ဲ စာအုပ္စာတမ္းေတြက တခန္းကို အနည္းဆံုး တတင္းခြဲဆန္အိတ္ခြံ ေျမြေရခြံအိတ္ တလံုးစာ ေလာက္စီရွိတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသမားဆိုတာကလည္း အစားအေသာက္ထက္ စာေရးစာဖတ္ရတာကို ပိုၿပီးတန္ဖိုးထား မက္ေမာၾကတယ္။
ဒီတခါ အထူးရွာေဖြေရးလုပ္ေနတ့ဲပံုစံမွာေတာ့ အေျခအေနသိပ္မေကာင္းႏိုင္ဘူးဆိုတာကို အေတြ႔အႀကံဳအရ သိေနတယ္။
ေရခ်ဳိးေတာင္မွ လံုးဝမခ်ဘူး။ အဓိကကေတာ့ အသားထဲကေလာက္ထြက္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြရဲ႕ အတြင္းသတင္းေတြကို ေထာက္လွမ္းေရးေတြကလည္း အကုန္သိေနတ့ဲပံုေပၚတယ္။ ေ၀ၚကီေတာ္ကီေတြကိုင္ၿပီး ပြစိ၊ ပြစိ ဆက္ေနၾကတယ္။ အခန္းေတြေရွ႕ ကလည္း သုတ္သီးသုတ္ျပာေတြနဲ႔ လမ္းသလားေနၾကတယ္။
ေထာင္ပိတ္ၿပီး ည (၇) နာရီေလာက္မွာ က်ေနာ့္ကို ပထမဆံုးေခါင္းစြပ္စြပ္၊ လက္ထိပ္ေနာက္ျပန္ခတ္္ၿပီး စစ္ေၾကာေရးအတြက္ လာထုတ္တယ္။ ေထာင္အာဏာပိုင္ေတြကလည္း ၾကည့္မရ၊ အျမင္ကပ္ေနတာ ၾကာၿပီဆိုေတာ့ အခုေထာက္လွမ္းေရးစစ္ေၾကာေရးမွာ တမင္ကို အရင္ဆံုး ထိပ္တိုက္ဆံုေပးလိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ညေနေစာင္း အပုပ္ခ်ိန္ဆိုေတာ့ စစ္ေၾကာေရးလုပ္ေနတ့ဲသူေတြ အားလံုးနီးပါး မူးေနၾက ပါၿပီ။ ေခါင္းစြပ္နဲ႔ဆိုေတာ့ ဘယ္သူ၊ ဘယ္ဝါေတြမွန္းလည္း မသိပါဘူး။ ခပ္ၾကမ္းၾကမ္း၊ ခပ္ရမ္းရမ္းနဲ႔ ေတာ့ စၾကတာပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔လိုခ်င္တ့ဲ အေျဖ၊ အခ်က္အလက္ေတြ ဘာမွမရဘူးျဖစ္ေနတယ္။ ဒါနဲ႔ ၾကာေတာ့ ေခါင္းစြပ္ခၽြတ္ၿပီး ေထာက္လွမ္းေရးဗိုလ္မႉးကိုယ္တိုင္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ထိုင္ၿပီး အေမး အေျဖလုပ္ပါေတာ့တယ္။
စစ္ေၾကာေရးေတြမွာလည္း ခဏခဏ ေတြ႔ေနၾကဆိုေတာ့ မ်က္မွန္းတန္းမိေနပါၿပီ။ သူတို႔အဓိက လိုခ်င္တာက ေသြးသစ္လိႈင္းနဲ႔ တကၠသိုလ္စိန္ရတု လက္ေရးမူနဲ႔ စာေစာင္လုပ္တ့ဲသူေတြကို သိခ်င္ တယ္။ စာေစာင္ေတြကိုထုတ္ျပေတာ့ မျမင္ဘူး၊ မသိဘူး။ က်ေနာ့္အခန္းကမိတ့ဲ ႏြယ္နီ၊ ဓနမဂၢဇင္းနဲ႔ အဘိဓာန္စာအုပ္အပါအဝင္ အျပင္မွာတရားဝင္ထုတ္ထားတ့ဲ စာအုပ္စာရင္းေတြကို ထပ္တလဲလဲ ရြတ္ျပလိုက္ေတာ့ ေထာက္လွမ္းေရးဗိုလ္မႉး နည္းနည္းေတာ့ ဇေဝဇဝါျဖစ္သြားတယ္။ က်ေနာ္တို႔ လက္မွတ္ထိုးထားရတ့ဲ သိမ္းဆည္းရမိပစၥည္း စာရင္းစာရြက္ေတြကိုေတာင္းၿပီး စစ္ေဆးၾကည့္ လိုက္ေတာ့ အေတာ္ကိုေဒါပြသြားတယ္။ သူလိုခ်င္တ့ဲအေျဖက (၄) တိုက္ ျဖစ္ေနတယ္။ က်ေနာ္က
(၃) တိုက္ဆိုေတာ့ ဘာမွမဆိုင္ဘူး၊ တျခားစီျဖစ္ေနတယ္။ ေထာင္မႉး၊ ေထာင္ပိုင္ေတြကိုေခၚခိုင္းၿပီး က်ေနာ့္ေရွ႕မွာတင္ မေအ၊ ႏွမနဲ႔ကိုင္တုတ္ၿပီး ဆဲလိုက္တာ ရစရာကိုမရွိဘူး။
အခုလို အထူးတိုက္မွာ ေထာက္လွမ္းေရးစစ္ေၾကာေရးၿပီးေတာ့လည္း အရင္ (၃) တိုက္ကိုျပန္မပို႔ဘဲ ျပစ္ဒဏ္တိုက္ စစ္ေခြးတိုက္ထဲမွာ ထည့္ထားတယ္။ တညလံုးစစ္ေၾကာေရးလုပ္ထားတာဆိုေတာ့ ေမာေမာပန္းပန္းနဲ႔ အိပ္ေပ်ာ္သြားတယ္။ အခင္းဖ်ာမရွိ၊ ေသာက္ေရအိုးမရွိဆိုေတာ့ ဝန္ထမ္းေတြကို ေအာ္ေခၚတယ္။ တေယာက္မွ မလာဘူး၊ တခန္းေက်ာ္စီမွာေတာ့ ကိုဘမ်ဳိးသိန္း၊ ဆလိုင္းကိုကိုႀကီး၊ စသည္ျဖင့္ … ထည့္ထားတယ္။ ထမင္းမေကၽြး၊ ေရမတိုက္လုပ္ထားတယ္။
လည္ေခ်ာင္းေတြပူေနတာ အသံေတာင္မွ မထြက္ေတာ့ဘူး။ တမင္လုပ္ထားမွန္းရိပ္မိလို႔ အသာေလးၿငိမ္ၿငိမ္ေနလိုက္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ညကတည္းက စစ္ေၾကာေရးမွာ စကားအမ်ားႀကီးေျပာထားရတာဆိုေတာ့ လည္ေခ်ာင္းနာၿပီး ရင္ထဲကလည္း ပူေနတယ္။ ေရအသက္တမနက္ဆိုေပမယ့္ ေရမေသာက္ရတာ (၂၄) နာရီနီးပါး ေလာက္ရွိေနၿပီ။ သံတိုင္နားအေပါက္ဝမွာ ေခြေခြေလးမီွၿပီး အိပ္ေနတယ္။ မ်က္စိထဲမွာလည္း ဝါးတားတား အရိပ္ေတြေျပးေနတယ္။ ညေန (၅) နာရီေက်ာ္မွ လက္သန္းတလံုးစာ မရွိသေလာက္ ကေလး ေရလာတိုက္တယ္။ အငမ္းမရေသာက္လိုက္တာ၊ ဆက္မတုိက္ဘူး။ ေနာင္မွသိရတယ္၊ တခါတည္း အဝတိုက္လိုက္ရင္ တခါတည္းေသသြားႏိုင္တယ္ဆိုတာကို။ ေစတနာရွိလို႕ေတာ့ မဟုတ္ ႏိုင္ဘူး။ သူတို႔အမႈပတ္မွာစိုးလို႔ ထင္ရတာပဲ။
ေပးဆပ္ရတ့ဲအရင္းအႏီွးက သိပ္မ်ားတယ္။ အဘဝတီအပါအဝင္ က်ေနာ္တို႔ရဲေဘာ္(၂၄) ဦး ေထာင္တြင္းျပစ္ဒဏ္ ႏွစ္တိုးၿပီး ေထာင္ထပ္က်ၾကရတယ္။ (၃) တိုက္က ဦးဝင္းတင္ (NLD)၊ အမရပူရအမတ္ ေဒါက္တာေဇာ္ျမင့္ေမာင္ (NLD)၊ ခင္ဦးအမတ္ ေဒါက္တာျမင့္ႏိုင္ (NLD)၊ ကိုျမတ္ထြန္း (ကမာရြတ္ NLD)၊ ကိုဘမ်ဳိးသိန္း (ဒညတ)၊ ကိုဘိုဘိုဦး (ABSDF)၊ ကိုသက္မင္းေအာင္ (ABSDF)၊ ကိုဂ်င္မီ (လူ႔ေဘာင္သစ္)၊ ကိုစိုးျမင့္ (ဗကပ) ေပါင္း (၉) ေယာက္။ (၄) တိုက ကိုထြန္းဝင္း
(ရခိုင္ဗကပ - ေသဒဏ္မွကၽြန္းေျပာင္း)၊ ကိုၿပံဳးခ်ဳိ (ရကသ)၊ ကိုယဥ္ေထြး (လူ႔ေဘာင္သစ္)၊ ကိုေအာင္မ်ဳိးတင့္ (ABSDF)၊ ကိုလွသန္း (ABSDF)၊ ကိုဝင္းသိန္း (သံုးေရာင္ျခယ္)၊ ကိုစိန္လိႈင္ (သံုးေရာင္ျခယ္) ေပါင္း (၇) ေယာက္။ (၄) ရွည္က ကိုမ်ဳိးျမင့္ၿငိမ္း (NLD)၊ ကိုၾကည္ေဖေက်ာ္ (ABSDF)၊ ကိုေဇာ္ထြန္း (သဃၤန္းကၽြန္းဗကသ)၊ ကိုေဇာ္မင္း(သဃၤန္းကၽြန္းဗကသ)၊ ကိုေအာင္ေက်ာ္ဦး (သဃၤန္းကၽြြန္း ဗကသ)၊ ကိုေက်ာ္ဝင္းသိန္း (သဃၤန္းကၽြန္းဗကသ)၊ စိုးထက္ခိုင္ (ဒညတ) နဲ႔ သာယာဝတီေထာင္တြင္းမွာ က်ဆံုးသြားရတဲ့ ကိုၫြန္႔ေဇာ္ (ABSDF) ေပါင္း (၈) ေယာက္ဆိုေတာ့ အားလံုးေပါင္းလိုက္ရင္ (၂၄) ေယာက္ျဖစ္တယ္။
ကၽြန္ေတာ္တို႔ (၃) တိုက္က ပစၥည္းမိတုန္းက အနည္းဆံုးဆိုေပမယ့္ အဘဝတီဦးေဆာင္ၿပီး ညီညီၫြတ္ၫြတ္ ရွိေနတာကို အာဏာပိုင္ေတြအျမင္ကပ္ေနလို႔ ႏွစ္တိုးေထာင္က်တာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တ့ဲအျပင္ ခုထိလည္း လြတ္ရက္ေက်ာ္ၿပီး မလႊတ္ေသးတာ (၅) ဦးရွိေနပါေသးတယ္။
(၄) တိုက္မွာ ၁၉၈၄ ခုႏွစ္ကတည္းက ေသဒဏ္ ကၽြန္းေျပာင္းျပစ္ဒဏ္က် ကိုထြန္းဝင္း (ရခုိင္ကြန္ျမဴနစ္) ရွိေနပါေသးတယ္။ သူကလည္း ျပစ္ဒဏ္ (၂၇) ႏွစ္မွာ ေထာင္တြင္းေနသား (၂၄) နွစ္ရွိေနၿပီျဖစ္လို႔ လြတ္ရက္ထက္ အမ်ားႀကီးေက်ာ္ေနပါၿပီ။
အဘဝတီက စုစုေပါင္းေထာင္က်ႏွစ္ (၂၀) မွာ ေထာင္တြင္းေနသား (၁၈) ႏွစ္၊ ကိုဘမ်ဳိးသိန္းက ေထာင္က်ႏွစ္ စုစုေပါင္း (၁၉) ႏွစ္မွာ ေထာင္တြင္းေနသား (၁၆) ႏွစ္ရွိေနၾကၿပီျဖစ္လို႔ အက်ဥ္းသားတိုင္းရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္အခြင့္အေရးအရ လႊတ္ေပးရမယ့္ ရက္ထက္ အမ်ားႀကီးေက်ာ္လြန္ေနၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္္။ ကိုဘိုဘိုဦးက စုစုေပါင္းေထာင္က်ႏွစ္ (၂၆) ႏွစ္မွာ ေထာင္တြင္းေနသား (၁၈) ႏွစ္၊ ေဒါက္တာ ေဇာ္ျမင့္ေမာင္က စုစုေပါင္းေထာင္က်ႏွစ္ (၂၂) ႏွစ္မွာ ေထာင္တြင္းေနသား (၁၆) ႏွစ္နဲ႔ ကိုစုိးျမင့္က စုစုေပါင္း ေထာင္က်ႏွစ္ (၂၂) ႏွစ္မွာ ေနသား (၁၆) ႏွစ္ရွိေနၾကၿပီ ျဖစ္လို႔ လႊတ္မယ္ဆိုရင္ လႊတ္ႏိုင္သည့္သူမ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္္။
ေထာင္တြင္းျပစ္ဒဏ္ထပ္တိုးခံရသူ (၂၄) ဦးမွာ ေထာင္တြင္းေနသား ဆယ္စုႏွစ္ (၂) ခုနီးပါး ရွိေန ၿပီျဖစ္တ့ဲ ႏွစ္ရွည္ေထာင္က်မွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ဒီ (၆) ဦးပဲ က်န္ပါေတာ့တယ္။ က်န္တ့ဲသူ အားလံုးလည္း လြတ္ေျမာက္လာၾကပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ အဘဝတီနဲ႔ အက်ဥ္းသားမ်ား အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ (ခြင့္/ကာ) အဖြဲ႔ဝင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား အျမန္ဆံုး ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ၾကပါေစလို႔ ဆႏၵျပဳရင္း။
အဘဝတီနဲ႔အတူ ေထာင္တြင္း၌ (၁၆) ႏွစ္အထက္ ႏွစ္ရွည္က်ခံၿပီးၾကေသာ ခြင့္/ကာ အဖြဲ႔ဝင္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္ အက်ဥ္းသားအခြင့္အေရးအရ အျမန္ဆံုး ျပန္လည္လႊတ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။
အဘဝတီနဲ႔ ခြင့္/ကာအဖြဲ႔ဝင္မ်ားရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္အခြင့္အေရးမ်ားကို ဝိုင္းဝန္းေတာင္းဆိုၾကဖုိ႔လည္း တိုက္တြန္းပါတယ္။
အဘဝတီနဲ႔ ခြင့္/ကာအဖြဲ႔ဝင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား အသက္ရာေက်ာ္ရွည္ပါေစ။
အဘဝတီနဲ႔ ခြင့္/ကာအဖြဲ႔ဝင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား အျမန္ဆံုးျပန္လြတ္္ပါေစ။ ။
အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း
၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ အေထြေထြညီလာခံ အစည္းအေ၀းႀကီးက လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္းႀကီးကုိ အတည္ျပဳ၍ ေၾကညာလုိက္သည္။ ဤအေထြေထြညီလာခံ အစည္းအေ၀းႀကီးက ကမၻာ့ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံအားလုံးအား ထုိေၾကညာစာတမ္းႀကီး၏ စာသားကုိ အမ်ားျပည္သူတုိ႔ ၾကားသိေစရန္ ေၾကညာပါမည့္အေၾကာင္းကုိ လည္းေကာင္း၊ ထုိ႔ျပင္ ႏုိင္ငံမ်ား သုိ႔တည္းမဟုတ္ နယ္ေျမမ်ား၏ ႏုိင္ငံေရး အဆင့္အတန္းကုိ လုိက္၍ ခြဲျခားျခင္းမျပဳဘဲ အဓိကအားျဖင့္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ အျခား ပညာေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ားတြင္ ထုိေၾကညာစာတမ္းႀကီးကုိ ျဖန္႔ခ်ိေ၀ငွေစရန္၊ ျမင္သာေအာင္ ျပသထားေစရန္၊ ဖတ္ၾကားေစရန္ႏွင့္ အဓိပၸာယ္ ရွင္းလင္းေဖာ္ျပေစရန္ ေဆာင္ရြက္ပါမည့္အေၾကာင္းျဖင့္ လည္းေကာင္း ဆင့္ဆုိလုိက္သည္။
စကားခ်ီး
လူခပ္သိမ္း၏ မ်ိဳး႐ုိးဂုဏ္သိကၡာႏွင့္တကြ လူတုိင္း အညီအမွ် ခံစားခြင့္ရွိသည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကုိ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းသည္ လူခပ္သိမ္း၏ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈတုိ႔၏ အေျခခံအုတ္ျမစ္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊
လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကုိ အေရးမထား မထီေလးစားျပဳျခင္းသည္ လူခပ္သိမ္း၏ အက်င့္သိကၡာကုိ ခ်ိဳးေဖာက္ဖ်က္ဆီးတတ္သည့္ ရက္စက္ ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ အျပဳအမူမ်ားကုိ ျဖစ္ေပၚေစခဲ့ေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊
လြတ္လပ္စြာ ဖြင့္ဟေျပာဆုိႏုိင္မႈ၊ လြတ္လပ္စြာ သက္၀င္ ယုံၾကည္မႈ၊ ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္း၊ ခ်ိဳ႕ငဲ့ျခင္းတုိ႔မွ ကင္းလြတ္စြာ အသက္ေမြးႏုိင္မႈတုိ႔ကုိ ခံစားရယူႏုိင္ေစမည့္ ေလာကတစ္ခု ေပၚေပါက္လာရန္အေရးကုိ လူခပ္သိမ္းတုိ႔က မိမိတုိ႔၏ အထက္သန္ဆုံးေသာ လုိလားခ်က္ ဆႏၵႀကီး အျဖစ္ျဖင့္ ေႂကြးေၾကာ္ ေၾကညာၿပီး ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊
လူခပ္သိမ္းတုိ႔သည္ တရားလက္လြတ္ ႏွိပ္စက္ကလူျပဳမႈ၊ အုပ္စုိးမႈႏွင့္ ဖိစီးညႇဥ္းပန္းမႈတုိ႔ကုိ ေနာက္ဆုံး မလႊဲသာ မေရွာင္သာ လက္နက္စြဲကုိင္ကာ ေတာ္လွန္ျခင္း၊ ပုန္ကန္ျခင္း မျပဳေစရန္ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကုိ ဥပေဒျဖင့္ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေပးရမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊
ႏုိင္ငံအခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးစြာ ဆက္ဆံေရးကုိ ပုိမုိတုိးတက္ေစရန္ ၾကံေဆာင္ရမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊
ကမၻာ့ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔၀င္တုိ႔သည္ မူလ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကုိ လည္းေကာင္း၊ လူ၏ ဂုဏ္သိကၡာကုိ လည္းေကာင္း၊ ေယာက်္ား မိန္းမတုိ႔၏ တူညီသည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကုိ လည္းေကာင္း၊ ေလးစားယုံၾကည္ပါသည္ဟု ကုလသမဂၢတြင္ ထပ္မံ၍ အတည္ျပဳၿပီးသည့္ အျပင္ လူမႈႀကီးပြား တုိးတက္ေရးႏွင့္တကြ ပုိမုိလြတ္လပ္ ေကာင္းမြန္ေသာ လူ႔ဘ၀အဆင့္အတန္းတုိ႔ကုိ ျမႇင့္တင္ရန္ သႏၷိ႒ာန္ခ်ၿပီး ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊
ကမၻာ့ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔၀င္နုိင္ငံတုိ႔သည္ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို လည္းေကာင္း၊ အေျခခံ လြတ္လပ္ခြင့္ အခြင့္အေရးမ်ားကုိ လည္းေကာင္း၊ ကမၻာတ၀န္းလုံးတြင္ ႐ုိေသေလးစား က်င့္သုံးေစာင့္စည္းၾကျခင္းကုိ အားေပးမည္ဟု ကတိျပဳၿပီး ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊
ထုိ႔ေၾကာင့္
အေထြေထြညီလာခံက
အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္းကုိ လူတုိင္း၊ အဖြဲ႔အစည္းတုိင္းသည္ အစဥ္ႏွလုံးသြင္းလ်က္ ကမၻာတ၀န္းလုံးတြင္ အဆုိပါ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကုိ ႐ုိေသေလးစားၾကေစရန္ ဆုံးမသြန္သင္ျခင္းျဖင့္ အားထုတ္ၾကရမည္ဟု လည္းေကာင္း၊ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ထုိႏုိင္ငံတုိ႔၏ အာဏာပုိင္အတြင္းရိွ နယ္ပယ္ဆုိင္ရာ တုိင္းသူျပည္သားမ်ားအား အဆုိပါ အခြင့္အေရးႏွင့္ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ထိေရာက္စြာ သိမွတ္က်င့္သုံး ေစာင့္စည္းၾကေစရန္ ျပည္တြင္းျပည္ပဆုိင္ရာ တုိးတက္ေသာ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားျဖင့္ အားထုတ္ၾကရမည္ဟု လည္းေကာင္း ရည္ရြယ္ၿပီးလွ်င္ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားဆုိင္ရာ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေၾကညာစာတမ္းကုိ ႏုိင္ငံခပ္သိမ္း၊ လူခပ္သိမ္းတုိ႔ တေျပးညီစြာ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ၾကစိမ့္ေသာငွာ ယခု ထုတ္ျပန္ေၾကညာလုိက္သည္။
အပုိဒ္ (၁)
ပုိ႔စ္မ်ားကုိ ဦးစားေပးတင္ေနပါ၍ .... ဆက္ေရးပါမည္။
Monday, July 02, 2007
Universal Declaration of Human Rights
The Thirty Articles
Article 1:
All human beings are born free and equal in dignity and rights. They are endowed with reason and conscience and should act towards one another in a spirit of brotherhood.
Article 2:
Everyone is entitled to all the rights and freedoms set forth in this declaration without distinction of any kind, such as race, colour, sex, language, religion, political or other opinion, national or social orgin, property, birth or other status.
Furthermore, no distinction shall be made on the basis of the political, jurisdictional or international status of the country or territory to which a person belongs, whether it be independent, trust, non-self-governing or under any other limitation of sovereignty.
Article 3:
Everyone has the right to life, liberty and security of person.
Article 4:
No one shall be held in slavery or servitude; slavery and the slave trade shall be prohibited in all their forms.
Article 5:
No one shall be subjected to torture or to cruel, inhuman or degrading treatment or punishment.
Article 6:
Everyone has the right to recognition everywhere as a person before the law.
Article 7:
All are equal before the law and are entitled without any discrimination to equal protection of the law. All are entitled to equal protection against any discrimination in violation of the Declaration and against any incitement to such discrimination.
Article 8:
Everyone has the right to an effective remedy by the competent national tribunals for acts violating the fundamental rights granted him by the constitution or by law.
Article 9:
No one shall be subjected to arbitrary arrest, detention or exile.
Article 10:
Everyone is entitled in full equality to a fair and public hearing by an independent and impartial tribunal, in the determination of his rights and obligations and of any criminal charge against him.
Article 11:
1. Everyone charged with a penal offense has the right to be presumed innocent until proved guilty according to law in a public trial at which he has had all the guarantees necessary for his defense.
2. No one shall be held guilty of any penal offense on account of any act or omission which did not constitute a penal offense, under national or international law, at the time it was committed. Nor shall a heavier penalty be imposed than the one that was applicable at the time the penal offense was committed.
Article 12:
No one shall be subjected to arbitrary interference with his privacy, family, home or correspondence, nor to attacks upon his honor and reputation. Everyone has the right to the protection of the law against such interference or attacks.
Article 13:
1. Everyone has the right to freedom of movement and residence within the borders of each state.
2. Everyone has the right to leave any country, including his own, and to return to his country.
Article 14:
1. Everyone has the right to seek and to enjoy in other countries asylum from persecution.
2. This right may not be invoked in the case of prosecutions genuinely arising from non-political crimes or from acts contrary to the purposes and principles of the United Nations.
Article 15:
1. Everyone has the right to a nationality.
2. No one shall be arbitrarily deprived of his nationality nor denied the right to change his nationality.
Article 16:
1. Men and women of full age, without any limitation due to race, nationality or religion, have the right to marry and to found a family. They are entitled to equal rights as to marriage, during marriage and at its dissolution.
2. Marriage shall be entered into only with the free and full consent of the intending spouses.
3. The family is the natural and fundamental group unit of society and is entitled to protection by society and the State.
Article 17:
1. Everyone has the right to own property alone as well as in association with others.
2. No one shall be arbitrarily deprived of his property.
Article 18:
Everyone has the right to freedom of thought, conscience and religion; this right includes freedom to change his religion or belief, and freedom, either alone or in community with others and in public or private, to manifest his religion or belief in teaching, practice, worship and observance.
Article 19:
Everyone has the right to freedom of opinion and expression: this right includes freedom to hold opinions without interference and to seek, receive and impart information and ideas through any media and regardless of frontiers.
Article 20:
1. Everyone has the right to freedom of peaceful assembly and association.
2. No one may be compelled to belong to an association.
Article 21:
1. Everyone has the right to take part in the government of his country, directly or through freely chosen representatives.
2. Everyone has the right of equal access to public service in his country.
3. The will of the people shall be the basis of the authority of government; this will shall be expressed in periodic and genuine elections which shall be by universal and equal suffrage and shall be held by secret vote or by equivalent free voting procedures.
Article 22:
Everyone, as a member of society, has the right to social security and is entitled to realization, through national effort and international co- operation and in accordance with the organization and resources of each State, of the economic, social and cultural rights indispensable for his dignity and the free development of his personality.
Article 23:
1. Everyone has the right to work, to free choice of employment, to just and favorable conditions of work and to protection against unemployment.
2. Everyone, without any discrimination, has the right to equal pay for equal work.
3. Everyone who works has the right to just and favorable remuneration ensuring for himself and his family an existence worthy of human dignity, and supplemented, if necessary, by other means of social protection.
4. Everyone has the right to form and to join trade unions for the protection of his interests.
Article 24:
Everyone has the right to rest and leisure, including reasonable limitation of working hours and periodic holidays with pay.
Article 25:
1. Everyone has the right to a standard of living adequate for the health and well-being of himself and of his family, including food, clothing, housing and medical care and necessary social services, and the right to security in the event of unemployment, sickness, disability, widowhood, old age or other lack of livelihood in circumstances beyond his control.
2. Motherhood and childhood are entitled to special care and assistance. All children, whether born in or out of wedlock, shall enjoy the same social protection.
Article 26:
1. Everyone has the right to education. Education shall be free, at least in the elementary and fundamental stages. Elementary education shall be compulsory. Technical and professional education shall be made generally available and higher education shall be equally accessible to all on the basis of merit.
2. Education shall be directed to the full development of the human personality and to the strengthening of respect for human rights and fundamental freedoms. It shall promote understanding, tolerance and friendship among all nations, racial or religious groups, and shall further the activities of the United Nations for the maintenance of peace.
3. Parents have a prior right to choose the kind of education that shall be given to their children.
Article 27:
1. Everyone has the right freely to participate in the cultural life of the community, to enjoy the arts and to share in scientific advancement and its benefits.
2. Everyone has the right to the protection of the moral and material interests resulting from any scientific, literary or artistic production of which he is the author.
Article 28:
Everyone is entitled to a social and international order in which the rights and freedoms set forth in this Declaration can be fully realized.
Article 29:
1. Everyone has duties to the community in which alone the free and full development of his personality is possible.
2. In the exercise of his rights and freedoms, everyone shall be subject only to such limitations as are determined by law solely for the purpose of securing due recognition and respect for the rights and freedoms of others and of meeting the just requirements of morality, public order and the general welfare in a democratic society.
3. These rights and freedoms may in no case be exercised contrary to the purposes and principles of the United Nations.
Article 30:
Nothing in this Declaration may be interpreted as implying for any State, group or person any right to engage in any activity or to perform any act aimed at the destruction of any of the rights and freedoms set forth herein.
သူ႔မွာ အေၾကာက္တရားရွိတယ္
သူဟာ
အာဏာရွင္ကုိ
ဒူးေထာက္ဖုိ႔
မေျပာနဲ႔ ..........
ပူးေပါင္းဖုိ႔
မေျပာနဲ႔ ..........
ေၾကာက္ၿပီလား
ဘယ္ေတာ့မွ မေမးနဲ႔
အျမဲတမ္း ဟင့္အင္းနဲ႔
သူတုိ႔အတြက္ဆုိ
သံမဏိအျပံဳးပုိင္ရွင္။
သူဟာ
တုိ႔တေတြ
အေၾကာက္တရားက လြတ္ေျမာက္ဖုိ႔
ႀကိဳးစားေနဆဲ ..........
သူ႔ဘ၀ကုိ စေတးရဲတယ္
တုိ႔တေတြ
အမွန္တရားကုိ ျမတ္ႏုိးတတ္ဖုိ႔
လမ္းျပေနဆဲ ..........
သူ႔ဘ၀ကုိ ျမႇဳပ္ႏွံထားတယ္။
စံထားေလာက္တယ္
တုိ႔အားလုံးအတြက္
ေပးဆပ္ထားတဲ့ ေမတၱာရွင္။
ဒါေပမယ့္
တုိ႔တေတြ
မလြတ္ေျမာက္မွာကုိေတာ့
သူ ... အေၾကာက္ႀကီး ေၾကာက္ေနရွာတယ္။
ဒီအေၾကာက္တရားကုိ တြန္းလွန္ဖုိ႔
သူ႔မွာ
ယုံၾကည္ခ်က္ရွိတယ္
ခံယူခ်က္ရွိတယ္
ဥာဏ္ပညာရွိတယ္
အေတြ႔အၾကံဳရွိတယ္
စိတ္စြမ္းအားရွိတယ္
ခံႏိုင္ရည္ရွိတယ္
ဒီအေၾကာက္တရားကုိ တြန္းလွန္ဖုိ႔
သူ လုိေနတာ ........
သူ လုိေနတာ ........
တုိ႔တေတြပဲ
တုိ႔တေတြပဲ ။ ။
Tuesday, June 19, 2007
အေမ့အတြက္ ရင္ႏွင့္အမွ်
အေမ .......
ကၽြန္ေတာ့္ ဘ၀တေလွ်ာက္ အၾကည္ညိဳဆုံး အေလးစားဆုံးဟာ အေမပါ။
အေမကသာ လမ္းျပမယ္ဆုိရင္ ဘာကုိမဆုိ အေမ့ဆႏၵအတုိင္း ျဖစ္ေစရမယ္လုိ႔ ဆုံးျဖတ္ထားတဲ့အထိ အေမ့ကုိ ၾကည္ညိဳေလးစားတာပါ။ ဒါကုိ ပုဂၢိဳလ္ေရးကုိးကြယ္မႈလုိ႔ဆုိရင္လည္း ကၽြန္ေတာ့္ဘ၀မွာ ဒီလို ပုဂၢိဳလ္ေရး ယုံၾကည္ကုိးကြယ္ရေလာက္တဲ့ အေမ့လို စံျပပုဂၢိဳလ္ ရွိရတာ လုံး၀ ဂုဏ္ယူပါတယ္။
အေမ ေျပာခဲ့ဖူးတဲ့
"ႏုိင္ငံသားတုိင္းဟာ ႏုိင္ငံ့အေရးနဲ႔ သက္ဆုိင္တယ္။"
ဒီအတြက္ ဗမာႏုိင္ငံသား တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ႏုိင္ငံရဲ့အေရးကိစၥေတြမွာ အေမ့ရဲ့ ဦးေဆာင္မႈေအာက္မွာ အုတ္တစ္ခ်ပ္၊ သဲတစ္ပြင့္အေနနဲ႔ အျမဲပါ၀င္အားျဖည့္ေနပါမယ္လို႔ ကတိသစၥာျပဳပါတယ္။
အေမ
ႏုိင္ငံေရး (ႏုိင္ငံ့အေရး) ကုိ လုပ္လုိ႔ ဘာမွထူးလာမွာ မဟုတ္ဘူး ဆုိတဲ့သူေတြကိုယ္တုိင္ အခုအခ်ိန္မွာ ကုိယ္ႏုိင္တဲ့ဖက္ကေန ႏုိင္သေလာက္ ပါ၀င္လာေနၾကတာဟာ အေမ့ရဲ့ ေအာင္ျမင္မႈ၊ အေမ့ဆႏၵေတြပါပဲ။
အေမ
အေမ့ရဲ့အရည္အခ်င္းေတြကုိ ႏုိင္ငံျပန္လည္ထူေထာင္ေရးအတြက္ အသုံးမခ်ႏုိင္ေသးဘဲရွိေနရတာ၊ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ဖုိ႔၊ ျပည္သူေတြရဲ့ ဘ၀ေတြကုိျမႇင့္တင္ေပးႏုိင္ဖုိ႔၊ ႏုိင္ငံတကာအဆင့္မီျဖစ္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ဖုိ႔ အေမ့ရဲ့အခ်ိန္ေတြ တျဖည္းျဖည္းနည္းလာၿပီဆုိတာ အေၾကာက္တရား ကုိမတြန္းလွန္ရဲၾကေသးတဲ့ အေမခ်စ္တဲ့ ျပည္သူေတြ၊ ျပည္သူေတြ ပထမအဆင့္ လုပ္ရမယ့္ လုပ္လည္း လုပ္ႏုိင္ၾကမယ့္ အေမရဲ့ ပန္ၾကားခ်က္ " ျပည္သူေတြဟာ တရားတာကုိ မတရားတာလုိ႔ မေျပာဖုိ႔၊ မတရားတာကုိ တရားတယ္လုိ႔ မေျပာဖုိ႔၊ ဒီကတဆင့္တက္ရင္ တရားတာကုိ တရားတယ္လုိ႔ ေျပာရဲဖုိ႔၊ မတရားတာကုိ မတရားဘူးလုိ႔ ေျပာရဲဖုိ႔ " ကုိ အျမန္ဆုံး နားလည္သေဘာေပါက္ႏုိင္ၾကပါေစလုိ႔ ဆုေတာင္းေပးလုိက္ပါတယ္။
အေမ
အေမရဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ အစစ္အမွန္ျဖစ္တဲ့ ျပည္သူေတြ လြတ္ေျမာက္ေရး ႀကိဳးစားမႈကုိ ျပည္သူေတြကုိယ္တုိင္ အျမန္ဆုံးသေဘာေပါက္ၿပီး အေမရဲ့ တန္ဖုိးရွိတဲ့အခ်ိန္ေတြကုိ ႏွေျမာတတ္ၾကပါေစလုိ႔ ဆုေတာင္းေပးလုိက္ပါတယ္။
"သူ႔မွာ အေၾကာက္တရားရွိတယ္"
သူဟာ
အာဏာရွင္ကုိ
ဒူးေထာက္ဖုိ႔
မေျပာနဲ႔ ..........
ပူးေပါင္းဖုိ႔
မေျပာနဲ႔ ..........
ေၾကာက္ၿပီလား
ဘယ္ေတာ့မွ မေမးနဲ႔
အျမဲတမ္း ဟင့္အင္းနဲ႔
သူတုိ႔အတြက္ဆုိ
သံမဏိအျပံဳးပုိင္ရွင္။
သူဟာ
တုိ႔တေတြ
အေၾကာက္တရားက လြတ္ေျမာက္ဖုိ႔
ႀကိဳးစားေနဆဲ ..........
သူ႔ဘ၀ကုိ စေတးရဲတယ္
တုိ႔တေတြ
အမွန္တရားကုိ ျမတ္ႏုိးတတ္ဖုိ႔
လမ္းျပေနဆဲ ..........
သူ႔ဘ၀ကုိ ျမႇဳပ္ႏွံထားတယ္။
စံထားေလာက္တယ္
တုိ႔အားလုံးအတြက္
ေပးဆပ္ထားတဲ့ ေမတၱာရွင္။
ဒါေပမယ့္
တုိ႔တေတြ
မလြတ္ေျမာက္မွာကုိေတာ့
သူ ... အေၾကာက္ႀကီး ေၾကာက္ေနရွာတယ္။
ဒီအေၾကာက္တရားကုိ တြန္းလွန္ဖုိ႔
သူ႔မွာ
ယုံၾကည္ခ်က္ရွိတယ္
ခံယူခ်က္ရွိတယ္
ဥာဏ္ပညာရွိတယ္
အေတြ႔အၾကံဳရွိတယ္
စိတ္စြမ္းအားရွိတယ္
ခံႏိုင္ရည္ရွိတယ္
ဒီအေၾကာက္တရားကုိ တြန္းလွန္ဖုိ႔
သူ လုိေနတာ ........
သူ လုိေနတာ ........
တုိ႔တေတြပဲ
တုိ႔တေတြပဲ ။ ။
ကဲ ..... တုိ႔တေတြေရာ ဘယ့္ႏွယ့္လဲ။
(လူထုေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ (၆၂) ႏွစ္ျပည့္ ေမြးေန႔ ဂုဏ္ျပဳျခင္း)
Thursday, June 14, 2007
တြယ္တာလက္မ်ား
Goodbye!
သံေယာဇဥ္ႀကီးခဲ့ရတဲ့ ၿမိဳ႕ေလးေရ
ဆုိးသြမ္းခဲ့သမွ်နားလည္ေပးတဲ့ ၿမိဳ႕ေလးေရ
အမွန္တရားကုိ တိတ္တိတ္ဆိတ္ဆိတ္ေမြးျမဴေပးတဲ့ ၿမိဳ႕ေလးေရ
ခြဲသြားတဲ့သူေတြကုိျပန္လာႏုိးေစာင့္ဆုိင္းေနတဲ့ ၿမိဳ႕ေလးေရ
ေန၀င္ရာအရပ္လုိေက်ာခိုင္း
ေရွ႕ဆက္ဖုိ႔
ေရာင္နီလာရာေမွ်ာ္မွန္း တခါက
ဒီၿမိဳ႕ေလးဟာ ငါ႔ရဲ႕ပစ္ကြင္း
ဒါေပမယ့္ ၿမိဳ႕ေလးရယ္ .....
(မင္းကေတာ့)
မင္းသတ္မွတ္ခ်က္နဲ႔ မင္းဘာသာၿငိမ္သက္
ငါကပဲ ကုိယ့္လက္နက္နဲ႔ကုိယ္ေတာင္ ဘယ္လုိပစ္ရမွန္း
မသိတဲ့ေကာင္
ဒီလုိနဲ႔
လြမ္းမိသမွ် အတုိးမခ်ႏုိင္ေသးစြာ
ေမ့ေမ့ေလ်ာ့ေလ်ာ့
ဒီလုိနဲ႔
တခန္းရပ္ ဒီျပကြက္ၿပီးဆုံးႏုိင္ခ်ိန္
ပစ္ကြင္းရဲ႕ အလယ္ဗဟုိခ်က္ဆီ
အခ်က္တုိင္း
ငါ႔ရဲ႕လက္ညႇိဳးတေကြးတုိင္းဟာ
အႏုပညာေျမာက္ ဒ႑ာရီေတြ
ျပင္းအားမ်ားစြာၿငိမ္သက္ျခင္းမ်ိဳးနဲ႔
ခ်ိန္ရြယ္
ငါျပန္လာမွာပါ။
Goodbye!လုိ႔ ႏႈတ္ဆက္ခဲ့ၾကတဲ့လက္ေတြေလ
ျပန္ဆုံၾကမယ္။ ။
Monday, June 04, 2007
တုိက္ပြဲ၀င္ေနဆဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္န႔ဲေတြ႔ဆံုျခင္း
ရာဇာလီ အစၥေမးလ္
၂၀၀၆ ခုႏွစ္ အေစာပိုင္းမွာ ကုလသမဂၢအေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စား လွယ္ အျဖစ္ကေန က်ေနာ္ႏုတ္ထြက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မတိုင္မီ ၄ ႏွစ္တာကာလအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို က်ေနာ္ ၁၄ ႀကိမ္ သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။
က်ေနာ္႔ရဲ႕ ပထမဆံုးခရီးစဥ္က သကၠရာဇ္ ၂၀၀၀ မွာ စတင္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢဟာ က်ေနာ့္ကို ကိုယ္စားလွယ္တဖြဲ႔နဲ႔အတူ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုသြားဖို႔ ေစလႊတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီခရီးစဥ္အတြင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ အတြင္းေရးမႉး (၁) ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ခင္ညြန္႔တို႔နဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ န႔ဲေတြ႔ဆံုဖို႔ စီစဥ္ေပးတာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညြန္႔ပါ။ အေတာ္ေလး ပူအိုက္စြတ္စိုတဲ့ မုတ္သုန္ရာသီရဲ႕ ဇြန္လလယ္ထဲ ဆိုၾကပါစို႔။
အစိုးရက စီစဥ္ေပးတဲ့ ကားတစီးန႔ဲ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္းက ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ေနအိမ္ကို က်ေနာ္ သြားခ႔ဲပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အခန္းတခန္းထဲမွာ သူ႔ကို ေစာင့္ဆိုင္းေနခဲ့တယ္။ အခန္းနံရံေပၚမွာ သူမရဲ႕ က်ဆံုးေလၿပီးေသာ ဖခင္ရဲ႕ပံုတူ ပန္းခ်ီကားႀကီး ခ်ိတ္ဆြဲထားပါတယ္။ အခန္းထဲထိုင္ေနစဥ္ တခဏတာရဲ႕ ထူးျခား မႈကို က်ေနာ္ သတိျပဳမိလိုက္တယ္။ အလြန္ထူးျခားတဲ့ တစုံတခုဟာ က်ေနာ့္ဘ၀ကို အက်ဳိးသက္ေရာက္ေတာ့မယ္ဆိုတာ က်ေနာ္သိလိုက္ပါတယ္။
ခဏအၾကာမွာ အျပာေရာင္ ဘေလာက္စ္အက်ႌန႔ဲ ျမန္မာထဘီကို ၀တ္ဆင္ထားၿပီး ေခါင္းမွာ စပယ္ပန္းေတြပန္ထားတ႔ဲ သူမဟာ တည္ၿငိမ္ေအးေဆးတဲ့ဟန္န႔ဲ အခန္းထဲကို၀င္လာတာ အလြန္က်က္သေရရိွပါတယ္။ မဟာဆန္တဲ့ ေျခလွမ္းေတြနဲ႔လို႔ ဆိုပါရေစ။ ကုလားထိုင္မွာ ေနရာယူၾကေတာ့ ယဥ္ေက်းစြာ က်ေနာ့္ကို သူ႔ရဲ႕ညာဘက္မွာ ထိုင္ေစပါတယ္။
သူဟာ ထိုင္တဲ့အခါမွာ ခါးကိုမတ္မတ္ထားၿပီး ထိုင္တတ္ပါတယ္။ ထိုင္ခုံက ေနာက္မီွမပါေတာ့ သတိမထားဘူးဆိုရင္ ၾကာလာရင္ ေက်ာနာလာၿပီး ေခြက်သြားႏိုင္တဲ့ ထိုင္ခံုမ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ ကေခ်သည္တေယာက္လို ခါးကိုမတ္မတ္ထားၿပီး ထုိင္ေနတ႔ဲ သူ႔အနားထိုင္ရတာ အေနရခက္လွပါတယ္။
က်ေနာ္ သတိလက္လြတ္ၿပီး သူထိုင္သလိုမ်ဳိး ထိုင္ေနလိုက္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးေနစဥ္မွာပဲ အဲဒီတိုက္ပြဲမွာ က်ေနာ္ ရံႈးနိမ့္သြားၿပီး ခါးကိုမမတ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ သူမဟာ ဆြဲေဆာင္မႈအျပည့္ရိွတယ္ဆိုတာ သံသယရိွစရာ မလိုပါဘူး။ ေလထဲမွာလည္း စပယ္ပန္းရနံေတြ ေမႊးပ်ံ႕လို႔။ သူန႔ဲစကား စေျပာတယ္ဆိုရင္ပဲ “ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သတၱိရိွသလို စြဲေဆာင္မႈလည္းရိွတယ္”လို႔ က်ေနာ္ေျပာလိုက္ပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ ဒါဟာ စကားအေျပာအဆို မတတ္မႈဆိုတာ စဥ္းစားစရာေတာင္ မလုိပါဘူး။ သူန႔ဲေတြ႔ဆံုခဲ့ဖူးတဲ့ ကုလသမဂၢ ကိုယ္စားလွယ္တေယာက္က ႀကိဳၿပီး သတိေပးခဲ့တာရယ္၊ သူန႔ဲပတ္သက္တဲ့ မွတ္တမ္းေတြကို ေလ႔လာဖတ္ရႈ ၾကားသိခဲ့ရ တာေတြအရ သူဟာ ေအးစက္စက္ေနတတ္သူတေယာက္လို႔ သိထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စကားစေျပာတယ္ဆိုရင္ပဲ က်ေနာ္တို႔စကား၀ိုင္းက စိုျပည္သြားတယ္။
သူန႔ဲ ပတ္သက္ၿပီး ႀကိဳတင္ေတြးဆ ေကာက္ခ်က္ခ်ခဲ့တာေတြ ေဖ်ာက္လိုက္ၿပီး ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာဆိုဆက္ဆံတာဟာ က်ေနာ့္ကို အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။ ၂ နာရီၾကာ စကားေျပာၿပီးတဲ့ အခ်ိန္အထိ ယံုၾကည္ရာကို မယိုင္မလဲ ကိုင္စြဲတတ္သလိုပဲ သူမဟာ တေလွ်ာက္လံုး မတ္မတ္ထိုင္ေနခဲ့တယ္။ ေရွ႕ဆက္ရမယ့္ ဆက္ဆံေရး တခုအတြက္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔အၾကား အေျခခံတခု တည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
ေဆြးေႏြးပြဲအစမွာ သူန႔ဲ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကို ကုလသမဂၢက ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာထိ ကူညီႏိုင္တယ္၊ အာဆီယံအဖြဲ႔ကလည္း ျမန္မာ့အေရးေျပာဆိုဖို႔ ဆႏၵရိွလာတဲ့အေၾကာင္းေတြကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ စိတ္၀င္တစားန႔ဲ နားေထာင္ခဲ့ပါတယ္။
အာဆီယံနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သူ႔စိတ္ထဲ သိျမင္ခဲ့တဲ့အတိုင္း အခုျဖစ္လာတယ္လို႔ ေျပာရမွာပါ။ အာဆီယံရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားန႔ဲ ရပ္တည္ခ်က္ဟာ ဟိုမေရာက္ ဒီမေရာက္ ျဖစ္ေနဆဲပါ။ အျပဳသေဘာေဆာင္ ညွိႏိႈင္းဆက္ဆံေရးဟာ ဘယ္တုန္းကမွ အျပဳသေဘာမေဆာင္ခဲ့သလို ေရရွည္ညွိႏိႈင္းတာလည္း မရိွခဲ့ပါဘူး။
ကုလသမဂၢ န႔ဲပတ္သက္ၿပီးလည္း က်ေနာ္တို႔ အတူတကြ ျပန္လည္သံုးသပ္စိစစ္ႏိုင္ဖို႔ ျပႆနာရပ္ေတြကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း သူ႔ကို ေသခ်ာရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။ သူမဟာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို စြဲစြဲၿမဲၿမဲ ယံုၾကည္သူပါ၊ ကုလသမဂၢကလည္း ထိုနည္းတူ ယံုၾကည္ၿပီး ျမန္မာ့အေရးကို ကူညီေနတယ္လို႔ သူ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ အဲ့ဒီအတိုင္းဆိုရင္ ကုလသမဂၢဟာ လုပ္ႏိုင္ တာထက္ေလ်ာ့နည္းၿပီး လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာပါရေစေတာ့။
အမ်ားအားျဖင့္ ခရီးစဥ္တိုင္းမွာ သူန႔ဲ ၂ ႀကိမ္ ေတြ႔ရပါတယ္။ အစိုးရရဲ႕ သေဘာထားေတြကို နားေထာင္ၿပီးေနာက္ သူန႔ဲ တႀကိမ္ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္တခါ အစိုးရန႔ဲ ထပ္စကားေျပာၿပီး တႀကိမ္ထပ္ေတြ႔ရတယ္။ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဘာေတြ ေျပာခဲ့ၾကသလဲ။
က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေဆြးေႏြးပြဲေတြဟာ ျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရး၊ တိုင္းရင္းသားပါတီေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး၊ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အနာဂတ္အခန္းက႑ စတဲ့ျပႆနာရပ္ေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ သူန႔ဲ ေဆြးေႏြးရတဲ့အခ်ိန္ေတြကေတာ့ တကယ့္ကို တန္ဖိုးရိွပါတယ္။ စကား၀ိုင္းဟာ ဘ၀အေၾကာင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ လူ႔သဘာ၀၊ ဥပေဒန႔ဲ ေမြးရာပါအခြင့္အေရး စတဲ့ အေၾကာင္း အရာေတြဆီလည္း ေရာက္ေရာက္သြားတတ္တယ္။ တတိုင္းျပည္လံုးက အျမတ္တႏိုးန႔ဲ `အန္တီ´ လို႔ ေခၚၾကတ့ဲသူမဟာ တကယ့္ကို စကားေျပာႏိုင္သူတေယာက္ပါ။
သူ႔ကို က်ေနာ္ အံ့ဩေလးစားရတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အက်ဥ္းက်ခံေနရေပမယ့္ ကုလသမဂၢန႔ဲ ကမာၻႀကီးရဲ႕ ျဖစ္ေပၚ တိုးတက္မႈေတြ အပါအ၀င္ အရာအားလံုးနီးပါးကို မ်က္ျခည္မျပတ္ ေလ့လာထားႏိုင္တာေၾကာင့္ပါ။ အမ်ဳိးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးန႔ဲ ဒီမိုကေရစီေရးဆီ သြားတဲ့ေနရာမွာ ခက္ခဲတဲ့ ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈေတြအတြက္ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနရေအာင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒကို သံုးသပ္ေနတယ္လုိ႔ေတာင္ က်ေနာ့္ကို ေျပာျပပါတယ္။
အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညြန္႔ဟာ အာဏာရိွေနၿပီး ျမန္မာနဲ႔ ကုလသမဂၢအၾကား ဆက္ဆံေရးလုိအပ္ပံုကို တပ္မေတာ္ ထဲမွာ သူ႔ေလာက္နားလည္သူ မရွိပါဘူး။ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက တိုင္းျပည္အတြက္ ဘာေတြလုပ္ေနတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္ နားလည္သေဘာေပါက္ေအာင္ သူ အေကာင္းဆံုး ႀကိဳးစားရွင္းျပပါတယ္။ သူ႔အစိုးရရဲ႕ ဟို၀န္ႀကီး ဒီ၀န္ႀကီးေတြ ကလည္း တိုင္းျပည္မွာ လမ္းေတြ တံတားေတြ ဘယ္ေလာက္ ေဖာက္လုပ္တည္ေဆာက္ ၿပီးစီးေၾကာင္း စတာေတြကို နာရီမ်ားစြာ အစီရင္ခံ တင္ျပတဲ့အတြက္ ထိုင္ၿပီး နားေထာင္ခဲ့ရေသးတယ္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညြန္႔ဟာ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနအပါအ၀င္ အဆင့္ျမင့္အစိုးရအရာရိွေတြန႔ဲ စကားေျပာခြင့္ ေပးခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီအခြင့္အေရးကို အမိအရယူၿပီး “သံတမန္ဆက္ဆံေရးပိုင္းမွာ ခင္ဗ်ားတို႔ ဘာေတြမ်ားမွားယြင္းေနလို႔လဲ။ ကေမၻာဒီးယား လုိ ႏိုုင္ငံေတာင္မွ ခင္ဗ်ားတို႔ထက္ ေငြပိုရေနေသးတယ္။ ေျမာက္ကိုရီးယားကလည္း အေထာက္အပံ့ရတဲ့ေနရာမွာ ခင္ဗ်ား တို႔ထက္ပိုၿပီး ေအာင္ျမင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ခင္ဗ်ားတို႔ေတာ့ ဘယ္လိုျဖစ္တာလဲ။ ဘာမ်ားမွားေနလုိ႔လဲ”လို႔ သူတို႔ကို က်ေနာ္ ေျပာလိုက္တယ္။ သူတို႔ နည္းနည္းေတာ့ ကသိကေအာင့္ျဖစ္သြားၾကတယ္။ အဲဒီလုိျဖစ္ေအာင္လည္း က်ေနာ္ တမင္လုပ္တာပါ။
က်ေနာ့္ခရီးစဥ္ ရလဒ္ေတြအတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေက်နပ္အားရေနၿပီး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြလည္း ျမင့္မားလာ ပါတယ္။ က်ေနာ့္အလုပ္ကို က်ေနာ္ ေၾကညက္ေအာင္ လုပ္တယ္။ တခ်ဳိ႕ျဖစ္ရပ္ေတြမွာ က်ေနာ့္အရင္ ကုလသမဂၢ ကိုယ္စားလွယ္ေတြအေနနဲ႔ အစိုးရန႔ဲစကားေျပာရတာထက္ သူန႔ဲစကားေျပာရတာ ပိုၿပီး ခက္ခဲတတ္တာကို ေတြ႔ခဲ့ရတယ္။
က်ေနာ့္ရဲ႕ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာဆိုတတ္မႈကေတာ့ သူမကို သက္ေတာင့္သက္သာရိွေစပံုပါ။ သူန႔ဲ သူခ်စ္တဲ့ တိုင္းျပည္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာေတြကို ႐ိုးသားစြာ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုလာတဲ့အထိ က်ေနာ္တို႔အၾကား နားလည္မႈရိွလာခဲ့တယ္။
ဒီလုိန႔ဲ သူ႔ရဲ႕ ႐ုန္းကန္မႈေတြ၊ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာေတြကုိ က်ေနာ့္ကို ေျပာျပခဲ့တယ္။ သူ႔အေျပာအတိုင္းဆို က်န္းမာေရး မေကာင္းတဲ့မိခင္ေၾကာင့္ ေမြးရပ္ေျမဆီ အလည္သက္သက္လာခဲ့ပံု၊ ဒီမိုကေရစီတိုက္ပြဲထဲပါ၀င္ဖို႔ တြန္႔ဆုတ္ခဲ့ပံု စတဲ့ အဂၤလန္က ျပန္လာခ်ိန္မွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့ပံုေတြကို ေျပာျပပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ သူဟာ ဖခင္ေျခရာ နင္းလိုက္မယ္ဟဲ့ဆိုၿပီး ရည္ရြယ္ခဲ့ဟန္ မရိွပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူဟာ သူ႔အေဖသမီးဆိုတာ လံုး၀ရွင္းပါတယ္။
က်ေနာ္ ျမန္မာစကား မေျပာတတ္ပါဘူး။ က်ေနာ့္ ရည္ရြယ္ခ်က္အတြက္လည္း ျမန္မာစကားတတ္ဖို႔ မလိုအပ္ပါဘူး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အဂၤလိပ္စကားကို ကၽြမ္းကၽြမ္းက်င္က်င္ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ သူ႔ကိုမျမင္ရဘဲ ေျပာေနတဲ့အသံ ကိုသာၾကားရရင္ အဂၤလိပ္တေယာက္ စကားေျပာေနသလားလို႔ ထင္မိမယ္။ ျမင္ေယာင္ၾကည့္လို႔ရပါတယ္။ ခပ္မတ္မတ္ ကိုယ္ေနဟန္ထား၊ ႐ိုးရာအ၀တ္အစားန႔ဲ စပယ္ပန္းေတြ ေ၀ေအာင္ပန္ထားၿပီး ေတာ္၀င္အဂၤလိပ္စကားကို ေျပာႏိုင္သူ၊ ဒါ ညိႇဳ႕ဓာတ္အျပည့္ပါတဲ့ ထံုးဖြဲ႔ထားမႈေလ။
ဒါကို သူ သိပါတယ္။ မဟာဆန္မႈ၊ ဗဟုသုတႂကြယ္၀မႈေတြနဲ႔အတူ လူတိုင္းကို သူ ညႊတ္ေစႏိုင္တယ္။ တကယ္လို႔ သူသာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အၿမဲတမ္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္လာခဲ့ရင္ အာဆီယံႏိုင္ငံ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေတြကို ဒီမိုကေရစီန႔ဲ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးျငင္းခုန္ၿပီး ၀ံ့၀ံ့ႂကြားႂကြားန႔ဲ အႏိုင္ယူႏိုင္တယ္လို႔ တခါတုန္းက သူ႔ကို က်ေနာ္ ေျပာခဲ့ဖူးတယ္။
စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြန႔ဲ ေဆြးေႏြးႏိုင္မယ့္နည္းလမ္းရွာဖို႔ သူ႔ကို က်ေနာ္ ေမတၱာရပ္ခံခဲ့သလို စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုလည္း သူန႔ဲေဆြးေႏြးဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ့္ရဲ႕ ဒုတိယခရီးစဥ္မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေရႊက သူန႔ဲ ေဆြးေႏြးဖို႔ သေဘာ တူခဲ့ပါတယ္။ အစိုးရကိုယ္စား ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညြန္႔က ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ကိုလည္း သေဘာတူခဲ့တယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္န႔ဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညြန္႔တို႔ တိုက္႐ိုက္ေတြ႔ဆံုတာ မရိွေပမယ့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲဟာ အမွန္တကယ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတာက အဲ့ဒီကိစၥကို က်ေနာ့္ကို သူမေျပာဘဲထားခဲ့တာပါ။ က်ေနာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အေခါက္ေခါက္ အခါခါလာၿပီး သူ႔ကို လႊတ္ေပးမယ့္အခ်ိန္ ေရာက္ေတာ့မွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညြန္က က်ေနာ့္ကိုေျပာတယ္။ စစ္ေခါင္းေဆာင္ အားလံုးန႔ဲ သူ ညစာစားပြဲမွာ ႐ိုက္ထားတဲ့ ဓာတ္ပံုေတြကိုလည္း ျပပါတယ္။ က်ေနာ္ အံ့အားသင့္သြားတယ္။
ေနာက္တေန႔ ေန႔လယ္မွာ သူ႔ကိုသြားေတြ႔တဲ့အခါ စာရင္းရွင္းစရာရိွတယ္လို႔ ေျပာလိုက္တယ္။ အဲဒီအခါမွာမွွ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြး မႈတခ်ဳိ႕ တကယ္ရိွခဲ့ေၾကာင္း၊ ဒါေပမယ့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညြန္႔န႔ဲ တန္းတူေဆြးေႏြးခဲ့ရတာမ်ဳိး မဟုတ္ေၾကာင္းန႔ဲ ေက်နပ္အားရ စရာမရိွေၾကာင္း ထုတ္ေျပာပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာျပခ်က္အရေတာ့ စစ္အစိုးရေခါင္းေဆာင္ေတြန႔ဲ ညစာ စားပြဲမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉး ႀကီးတေယာက္တည္း ဒိုင္ခံေျပာသြားတာလို႔ သိရတယ္။
စစ္အစိုးရနဲ႔ စကားေျပာရတာ သူတို႔ရဲ႕ကိန္းဂဏန္းေတြကို ပေဟဠိ အေျဖညွိေနရတဲ့ အလုပ္ပါ။ “က်ေနာ္တို႔ တံတား ၂၉ စင္း ေဆာက္ၿပီးသြားၿပီ၊ က်ေနာ္တို႔ ဒါေတြလုပ္ၿပီးသြားၿပီ၊ ဟိုဟာေတြလည္း လုပ္ၿပီးသြားၿပီ” စသျဖင့္ သူတို႔ေျပာတတ္ၾကပါတယ္။
စစ္အစိုးရဆိုေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ေတြးပံုေခၚပံုေတြက အမ်ားနဲ႔မတူပါဘူး။ အရာအားလံုးကို သူတို႔ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ ေတြအတိုင္း ခပ္ရွင္းရွင္း ျမင္ပါတယ္။ ဆိုၾကပါစို႔ … အစိုးရေကာင္းဆိုတာ တင့္ကားေတြကို တေနရာကေန တေနရာ ေရႊ႕တဲ့အလုပ္လို႔ နားလည္ထားၾကပံုပါ။
တိုင္းျပည္တည္ၿငိမ္ေရးနဲ႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအတြက္ သူတို႔ရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ ဘယ္လိုေအာင္ျမင္ေနတယ္ ဆိုတဲ့အေၾကာင္း နားေထာင္ၿပီးမွဘဲ က်ေနာ္လည္း အေရးႀကီးတဲ့ျပႆနာေတြကို ေဆြးေႏြးဖို႔ လမ္းစရွာႏိုင္ေတာ့တယ္။ သူတို႔ေျပာတဲ့ ကိန္းဂဏန္းေတြက အမွန္ေတြဆိုတာ ေသခ်ာပါတယ္။ တကယ္လည္း လမ္းေတြေဖာက္ တံတားေတြ ေဆာက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲ့ဒီလမ္းေတြဟာ ဘယ္မွာဆံုးမွာလဲ။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔တဲ့အခါမွာေတာ့ ကိန္းဂဏန္းေတြ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ သူ အဓိကထားေျပာေနတာ ႏိုင္ငံေရးပါ။ သူ႔ရဲ႕ အဓိက ရည္မွန္းခ်က္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီရရိွေရး ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္သူေတြ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္မႈကို နားလည္လာၿပီး အဲ့ဒီကေန အက်ဳိးေက်းဇူး ရရိွခံစားေစခ်င္တာပါ။ သူတို႔ရဲ႕ ဘ၀ေတြ တိုးတက္ ေကာင္းမြန္လာၿပီး ဥပေဒရဲ႕ အကာအကြယ္ကို ရရိွခံစားေစခ်င္တာပါ။ ႏိုင္ငံဟာ ဘယ္ေလာက္ ေနာက္က်က်န္ရစ္ ေနၿပီဆိုတာ သူသိပါတယ္။
က်ေနာ္ သူ႔ကို ေမးၾကည့္တယ္။ “ခင္ဗ်ားကို အေနာက္လုိလားသူလို႔ ျမင္ၾက တယ္ဗ်။ အေနာက္အုပ္စုက ျဖစ္ေစခ်င္တာ ေတြကို လုပ္ေနသူ၊ ဒီမိုကေရစီလို႔ ခင္ဗ်ားေအာ္ေပးတာ၊ အဲဒါ ဘာေတြက ေစ့ေဆာ္ခဲ့တာလဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံက အဖိႏွိပ္ခံ ျပည္သူေတြကို ကူညီဖို႔လား၊ ဒါမွမဟုတ္ အေနာက္အုပ္စုရဲ႕ ဆြဲေဆာင္မႈ တခုလား”လုိ႔ ။ ေနာက္ အဲ့ဒီအခ်က္ဟာ သူက အာဆီယံႏိုင္ငံေတြကို အေလး မထားရတဲ့ အေၾကာင္းရင္း တခု။ ထုိနည္းတူ သူ႔အေပၚလည္း အာဆီယံက ဘ၀င္မက်တဲ့ အခ်က္ တခ်က္ျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ ေျပာလိုက္တယ္။ သူမရဲ႕ ႐ုန္းကန္တိုက္ပြဲ၀င္ေနမႈဟာ အျပင္လူေတြရဲ႕ ေစ့ေဆာ္မႈ ေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ ေဒသတြင္းက လႈပ္ရွားမႈတခုလို႔ ကြဲကြဲျပားျပား ရႈျမင္သြားေစသင့္ေၾကာင္း က်ေနာ္ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
အဲ့ဒီစြပ္စြဲခ်က္ေတြအားလံုးကို သူ အႀကီးအက်ယ္ ေဒါသထြက္ပါတယ္။ “အာဆီယံဟာ ဘာေတြမ်ား လုပ္ခဲ့ဖူးလို႔လဲ။ က်မ သူတို႔ရဲ႕ အကူအညီကို ရခဲ့သင့္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ ဘာေတြမ်ားလုပ္ခဲ့လုိ႔လဲ။ သူတို႔ သံတမန္ေတြ က်မနဲ႔ ေတြ႔ရမွာ ေၾကာက္ေနၾကတယ္”လို႔ အာဆီယံနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သူ ပစ္ပစ္ခါခါ ေျပာတတ္တယ္။
၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေမလ ၃၀ ရက္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဒီပဲယင္းအျဖစ္အပ်က္မွာေတာ့ အာဆီယံက အံ့ဩတုန္လႈပ္ခဲ့ၿပီး သူမကိုယ္စား ေျပာဆိုမႈေတြ ရိွလာပါတယ္။ အဲ့ဒီျဖစ္ရပ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ သူမကို ေထာက္ခံတဲ့လူထုဟာ ဒီပဲယင္းၿမိဳ႕ အေနာက္ ဘက္က ရြာတရြာအနားမွာ ခ်ဳံခိုတိုက္ခိုက္ျခင္း ခံခဲ့ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ အာဆီယံအဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ မစြက္ဖက္ေရး မူ၀ါဒက ပိုေနၿမဲ က်ားေနၿမဲအတိုင္း ျမန္မာျပည္သူ အမ်ားအျပား ထိခိုက္ေသေက် ပ်က္ဆီးေနတာကို ၾကည့္ေနခဲ့တယ္။
၂၀၀၂ ခုႏွစ္ သူ႔ကို ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္က လႊတ္ေပးေတာ့ နားလည္မႈယူခဲ့တဲ့ အခ်က္တခ်က္က လူထုၾကားထြက္ၿပီး တိုင္းျပည္အေျခအေနကို အဆိုးျမင္ဘက္က မေျပာဖို႔ပါ။ ျပည္သူေတြ ေကာင္းက်ဳိး ေဆာင္ၾကဥ္းေပးဖို႔ အစိုးရကို သူ ကူညီရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ေျပာေနတာက ကမၻာေက်ာ္ ေခါင္းေဆာင္အေၾကာင္းေလ။ ခင္ဗ်ားက သူ႔ကိုလႊတ္ေပးရင္ လူတိုင္းက သူ႔ဆီ ေရာက္လာတယ္။ လမ္းေပၚမွာ ဆႏၵျပမႈေတြ မျဖစ္ပြားေအာင္ သူ အၿမဲဂ႐ုစိုက္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ တုိင္းျပည္မွာ လုပ္စရာေတြ အမ်ားႀကီးရိွေနၿပီး ဘာမွမလုပ္ရေသးပါလားလို႔ တခဏအတြင္းမွာပဲ သူ သိျမင္ႏိုင္ခဲ့တယ္။
လူထုကကူညီဖို႔ သူ႔ကို ေမတၱာရပ္ခံလာတဲ့အခါ သူ ခရီးထြက္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးစကား ေျပာလာပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသမား ပိုဆန္ လာၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပင္ကို ခရီးထြက္ပါတယ္။ သူ သြားေလရာ ေထာင္ခ်ီတဲ့လူအုပ္ႀကီး လိုက္ၾကတယ္။ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္အစိုးရနဲ႔ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္အၾကား အေရးပါတဲ့ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈေတြ မစဘဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ခရီးထြက္ခြင့္ျပဳခဲ့တာဟာ အမွားလို႔ စစ္အစိုးရ၀န္ႀကီးတဦးကို က်ေနာ္ ေျပာခဲ့ဖူးတယ္။
အဲ့ဒီေနာက္ ဒီပဲယင္းအေရးအခင္းျဖစ္ၿပီး သူလည္း အသတ္ခံရလုနီးနီး ျဖစ္ခဲ့ရတယ္။ သူ႔ကို ဘယ္လို အေဆာင္အေယာင္မွ မေပးဘဲ အက်ဥ္းေထာင္ထဲ ခ်ဳပ္ထားခဲ့တယ္။ သူ႔ကို ေထာင္ထဲထည့္ထားတာ စစ္အစိုးရက က်ေနာ့္ကို မေျပာခဲ့ဘဲ မဖံုးကြယ္ ႏိုင္တဲ့အဆံုးက်မွ က်ေနာ့္ကို သူနဲ႔ ေတြ႔ခြင့္ေပးတယ္။
သူတို႔ က်ေနာ့္ကိုေခၚေတာ့ က်ေနာ္ သြားပါတယ္။ ခရီးစဥ္ဟာ စံုေထာက္၀တၱဳေတြ အတိုင္းပဲ။ သူတို႔ ကားတစီးၿပီး တစီး၊ ကားေမာင္းသမား တေယာက္ၿပီးတေယာက္ လဲတယ္။ ကားေမာင္းသမား ဘယ္သူဆိုတာ မသိရပါဘူး။ ကားထဲထိုင္ လိုက္ရင္း “ဘယ္ကမၻာထဲ ငါေရာက္ေနမိပါလိမ့္”လို႔ ေတြးလိုက္မိေသးရဲ႔။ က်ေနာ့္ကို တဆင့္ၿပီးတဆင့္ ေခၚသြားလိုက္တာ က်ေနာ္ တေယာက္တည္း ေငါင္စင္းစင္းနဲ႔။ က်ေနာ္ လံုၿခံဳမႈမွရိွရဲ႕လားလုိ႔ေတာင္ ေတြးမိခဲ့တယ္။ ေနာက္က လိုက္တဲ့ ကားေတြကလည္း မွန္အနက္ေတြနဲ႔။
အဲ့ဒီေနာက္ ႐ုတ္တရက္ဆိုသလိုပဲ က်ေနာ္တို႔ ေရာက္ခဲ့ၾကတယ္။ အဲ့ဒီေနရာကေတာ့ အင္းစိန္ဗဟိုအက်ဥ္းေထာင္ပါပဲ။ အဲ့ဒီ ေထာင္ထဲမွာ ရာဇ၀တ္မႈမ်ဳိးစံု က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ အက်ဥ္းသားေတြကို ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားပါတယ္။ စိတ္မႏွံ႔သူလို႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ အဂၤလိပ္ စကားလံုးတလံုးနဲ႔ အသံထြက္တူတဲ့ ဒီအက်ဥ္းေထာင္ရဲ႕နာမည္ဟာ က်ေနာ့္စိတ္ထဲမွာ အမွတ္ထင္ထင္ပါ။ ကားကို ေထာင္ထဲေမာင္း၀င္လာၿပီး ဘယ္ေကြ႔လိုက္ ညာေကြ႔လုိက္နဲ႔ ေနာက္ဆံုးမွာ အုတ္တိုက္ေလးတခုဆီ ေရာက္လာပါတယ္။
တဲသာသာ အုတ္တိုက္ေလးထဲမွာ သူ႔ကို ခ်ဳပ္ထားတယ္။ အျပင္ဘက္မွာ ေရတြင္းတတြင္းရိွတယ္။ သူ႔ကိုေတြ႔ဖို႔ အထဲ၀င္ လုိက္တဲ့အခ်ိန္ က်ေနာ္ တုန္လႈပ္သြားခဲ့တယ္။ အၿမဲတမ္း ႀကိဳဆိုႏႈတ္ဆက္ေနၾက သူမရဲ႕ အသြင္အျပင္နဲ႔ လံုး၀ျခားနားေနၿပီး မသပ္မရပ္နဲ႔ ေနထိုင္ေနရတာ ျမင္လိုက္ရလို႔ပါပဲ။
“က်မ တရားမွ်တမႈကို လိုခ်င္တယ္ ရပ္ဇ္”လို႔ သူက က်ေနာ့္ကို ေျပာပါတယ္။ အဲ့ဒီေနာက္ က်ေနာ့္ ေဘးနားမွာရပ္ေနတဲ့ စစ္အရာရိွေတြဘက္လွည့္ၿပီး “က်မအိမ္က အကႌ်ေတြပဲ က်မလိုခ်င္တယ္။ ရွင္တို႔ေပးတဲ့ အကႌ်ေတြကို က်မ မ၀တ္ခ်င္ဘူး။ ၿပီးေတာ့ က်မရဲ႕ တကိုယ္ေရသံုး ပစၥည္းေတြလည္း ယူလာေပးပါ”လို႔ ေျပာလိုက္တယ္။
သူမရဲ႕ လူသားဆန္မႈကို ဒီလိုအေနအထားမ်ိဳးနဲ႔ သစၥာေဖာက္လိုက္ၾကတာေတြ႔ရေတာ့ က်ေနာ္ ထိတ္လန္႔မိပါတယ္။ က်ေနာ့္ကို ထပ္အံ့အားသင့္ေစခဲ့တာက “ျဖစ္ခဲ့တာေတြ ၿပီးခဲ့ၿပီ၊ ျပည္သူလူထုအက်ဳိးန႔ဲ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး အတြက္ အစိုးရနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ က်မဘက္က အဆင္သင့္ရိွတယ္”လို႔ သူေျပာလိုက္တဲ့စကားပါ။ ဒါနဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ခင္ညႊန္႔ကို က်ေနာ္ျပန္ေတြ႔ေတာ့ “ခင္ဗ်ားတို႔ ဘယ္လိုလုပ္လိုက္တာလဲ၊ ဒီကိစၥန႔ဲပတ္သက္ၿပီး ကမာၻကို က်ေနာ္ဘယ္လို ေျပာရမွာလဲ”လို႔ ေဒါသလည္းျဖစ္ စိတ္မေကာင္းလည္းျဖစ္ၿပီး ေျပာခဲ့ပါတယ္။
သူ႔ကို အက်ဥ္းေထာင္ထဲထည့္ထားတာ ကမာၻကိုမေျပာဘဲ ခဏေတာ့ က်ေနာ္ ႏႈတ္ဆိတ္ေနခဲ့တယ္။ သူ လံုၿခံဳတဲ့ေနရာမွာ ရိွေနၿပီး စိတ္ဓာတ္လည္း ႀကံ႕ခိုင္လ်က္ရိွပါတယ္လို႔ပဲ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ကိုေတာ့ ဒီကိစၥ အစီရင္ခံခဲ့ပါတယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို က်ေနာ္ ေနာက္ဆံုးေတြ႕ခြင့္ရတာ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ မတ္လမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ကို ေနအိမ္ကိုျပန္ပို႔ ေပးၿပီး အက်ယ္ခ်ဳပ္ခ်ထားခ်ိန္ပါ။ ဒီပဲယင္းကိစၥ ဘယ္လိုျဖစ္ခဲ့ျဖစ္ခဲ့ ျပည္သူလုထု အက်ဳိးအတြက္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ သူအဆင္သင့္ရိွတယ္ဆိုတာ ထပ္ခါတလဲလဲ ေျပာပါတယ္။ လက္ရိွအာဏာကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတဲ့ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြနဲ႔မွသာ ဒီမိုကေရစီေရးကိုလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မယ္ဆိုတာကို နားလည္သေဘာေပါက္ဖို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ျဖတ္သန္းခဲ့ရပါတယ္။
ဒီလုိ သိျမင္နားလည္လာျခင္းဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ အႀကိမ္ ၂၀ ေက်ာ္က က်ေနာ္ေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ အေလ်ာ့မေပး စည္းကမ္းႀကီးၿပီး ဩဇာေပးတတ္တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ လံုးလံုးလ်ားလ်ား ကြာျခားေနပါေတာ့တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြနဲ႔ယွဥ္ၾကည့္ရင္ အေတာ္ေလး ေခတ္ေနာက္က် က်န္ရစ္ေနတာကို သူ အလြန္အမင္း စိုးရိမ္ပူပန္ ေနပါတယ္။ တျခား တိုင္းရင္းသားအုပ္စုေတြကိုလည္း တန္းတူ ေနရာမေပးတဲ့အတြက္ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္လည္း ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဥပမာ ႐ိုဟင္ဂ်ာလို ျပႆနာမ်ိဳးေပါ့။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အေျပာင္းအလဲေတြကို စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ အသိအမွတ္ျပဳလက္ခံဖို႔ ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္ထိ က်ေနာ္ ႀကိဳးစားေပမယ့္ မရခဲ့ပါဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေရႊက သူ႔ကို အေနာက္အုပ္စုုႀကိဳးဆြဲရာကတဲ့ ႐ုပ္ေသး႐ုပ္အျဖစ္ တံဆိပ္ ကပ္ထားဆဲျဖစ္ၿပီး မၾကာေသးခင္ကတင္ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရွိမေနေစခ်င္ဘူးဆိုတာ ျပသတာ ထင္ရွားေနပါတယ္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေရႊက က်ေနာ့္ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညႊန္႔နဲ႔ ရင္းႏွီးသူအျဖစ္ ျမင္ေနတယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ အဲဒါ မွန္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကို အလုပ္အတူလုပ္ဖို႔ ခြင့္ျပဳခဲ့တာေၾကာင့္ က်ေနာ္နဲ႔သူ ဆက္ဆံေရး တိုးတက္ေကာင္းမြန္ခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္ဟာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညႊန္႔န႔ဲ စိတ္တူသေဘာတူ ျဖစ္တယ္လို႔ ယူဆတဲ့အခါကတည္းက သူတို႔ က်ေနာ့္ကို မလိုခ်င္ေတာ့မွန္း က်ေနာ္သိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ တာ၀န္ကေန အခ်ိန္ကိုက္ ႏုတ္ထြက္ခဲ့တာပါ။ အျခား တေယာက္ေယာက္ကို စဥ္းစားဖို႔ စစ္အစိုးရကိုလည္း အခြင့္ေပးရာက်မွာပါ။
ဒါေပမယ့္ ၀မ္းနည္းစရာေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညႊန္႔နဲ႔ တိုင္းရင္းသားအုပ္စုေတြ အပါအ၀င္ အျခားသူေတြ အၾကား အသံုး၀င္တဲ့ အဆက္အသြယ္ေတြကို အေျခခံက်က် တည္ေဆာက္ထားႏိုင္ခဲ့ပါၿပီ။ အဲဒီလူေတြပဲ တေန႔ အာဏာရ လာႏိုင္ေကာင္း ရလာဦးမွာပါ။ အခုေတာ့ ျဖစ္ၿပီးခဲ့တာေတြကို ျပန္ၾကည့္ရင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးခင္ညႊန္႔ ရဲ႕ အခန္းက႑န႔ဲ သူ ဆက္လက္ရွင္သန္ႏိုင္ေအာင္လို႔ က်ေနာ္တို႔ လံုလံုေလာက္ေလာက္ ဘာမွမလုပ္ေပးခဲ့ဘူး ဆိုတဲ့အခ်က္ကို က်ေနာ္ မစဥ္းစားဘဲ မေနႏိုင္ေအာင္ျဖစ္ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စစ္တပ္အတြင္းမွာ အင္အားေကာင္းေကာင္းန႔ဲ လုပ္ေဆာင္မယ့္သူ မရိွဘဲန႔ဲ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျပာင္းလဲမယ့္ အလားအလာကို က်ေနာ္မျမင္ပါဘူး။
မုတ္သုန္ကေန ေဟမႏၲ၊ အဲ့ဒီကေန သရက္ပြင့္ေတြ ေ၀ဆာတဲ့ ဂိမာန္ရာသီ၊ ရာသီေတြသာေျပာင္းသြားပါမယ္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လည္း အထိန္းသိမ္းခံဘ၀နဲ႔ ဆက္လက္ေနရဦးမွာပါပဲ။ ဘယ္ေလာက္ၾကာမလဲဆိုတာ ဘုရားသခင္မွသာ သိႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ သူ ဘယ္လိုခရီးဆက္မလဲ က်ေနာ္မသိပါဘူး။ က်ေနာ္ ေသေသခ်ာခ်ာ သိေနတာက ဘယ္လိုအေျခအေနမွာျဖစ္ျဖစ္ သူ ဘယ္ေတာ့မွ ဦးညႊတ္မွာမဟုတ္ဘူး၊ သူ ရွာေဖြေနတာ တကိုယ္ေရလြတ္လပ္မႈ မဟုတ္ဘူး၊ သူ႔ လြတ္လပ္မႈဟာ သူခ်စ္တဲ့ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ လြတ္လပ္မႈန႔ဲ ယွဥ္တြဲေနမွသာ အဲဒီ လြတ္လပ္မႈကို သူ လက္ခံလိမ့္မယ္ဆိုတာပါ။
က်ေနာ္မွတ္မိေနပါေသးတယ္။ ဒီပဲယင္းအေရးအခင္းေနာက္ပိုင္း အက်ဥ္းေထာင္ထဲ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားခ်ိန္မွာ သူမရဲ႕သား အလက္ဇျႏၵားက မိခင္ကို သြားေတြ႔လုိေၾကာင္း က်ေနာ့္ကို ဆက္သြယ္ေျပာၾကားလာပါတယ္။ ဒါနဲ႔ က်ေနာ္လည္း ႀကိဳးစားေပးမယ္လုိ႔ အေၾကာင္းျပန္ခဲ့ပါတယ္။
သူန႔ဲေတြ႕တဲ့အခါ အဲဒီကိစၥကို ေမးၾကည့္ပါတယ္။ ေထာင္ထဲက တျခားအက်ဥ္းသားေတြထက္ပိုၿပီး မထူးျခားခ်င္ဘူးဆိုၿပီး ခ်က္ခ်င္း ျပတ္ျပတ္သားသား သူ ျငင္းခဲ့ပါတယ္။ “ဘယ္လိုေၾကာင့္ က်မကို သူမ်ားေတြနဲ႔ထူးၿပီး ဆက္ဆံသင့္တာလဲ။ မတရား အက်ဥ္းခ်ခံထားရတဲ့ မိခင္ေတြကို ဘ၀ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္အထိ ျပန္ေတြ႔ခြင့္မရတဲ့ သားသမီးေတြ မေရတြက္ႏိုင္ ေလာက္ေအာင္ ရိွေနခ်ိန္မွာ က်မရဲ႕ကေလးက်မွ ဘယ္လုိေၾကာင့္ က်မကို ေတြ႔ခြင့္ရသင့္တာလဲ”လို႔ သူ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
ဒါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပါပဲ။ ခိုင္မာတဲ့ စည္းမ်ဥ္းေတြန႔ဲ ခံကတုတ္ဖြဲ႔ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ သူမပါ။ က်ေနာ္ ဒီစာကိုေရး ေနခ်ိန္မွာေတာင္မွ ကိုယ္ဟန္ မတ္မတ္၊ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္နဲ႔ထိုင္ေနတဲ့ သူ႔ရဲ႕အသြင္ကို ျမင္ေယာင္ေနမိပါတယ္။ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ဒါမွမဟုတ္ အဓိပၸာယ္ရိွတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာ မယ့္အခ်ိန္ကို ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနရင္းေပါ့။ သူ႔ဘက္က အခ်ိန္ရိွတယ္လို႔ ယံုၾကည္ ေနေပမယ့္ အခ်ိန္က ေစာင့္ပါ့မလား။ စစ္အစိုးရေခါင္းမာတာနဲ႔ အစြမ္းအစမရိွတဲ့ အာဆီယံ အဖြဲ႔ႀကီးေၾကာင့္ ေမွ်ာ္လင့္ျခင္းေတးသြားတပုဒ္ သီက်ဴးဖို႔မလြယ္ပါဘူး။
ဒါေပမယ့္ သူ႔ရဲ႕ စပယ္ပန္းရနံေတြ ရစ္၀ဲေနဆဲပါ။ သူမဟာ ဘယ္အရာကိုမွ မေၾကာက္မရြံ႕ဘဲ ေျဖာင့္မတ္တည္ၾကည္စြာနဲ႔ ေနအိမ္ထဲကေန ဆက္ၿပီးေစာင့္ေန ပါလိမ့္မယ္။ ျမန္မာျပည္သူေတြလည္း သူန႔ဲအတူ ေစာင့္စားေနပါတယ္။
၂၀၀၀ ခုႏွစ္ ဧၿပီလမွာ ကုလသမဂၢအေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္သည္ ရာဇာလီ အစၥေမးလ္ကို အေထြေထြအတြင္း ေရးမႉးခ်ဳပ္၏ ျမန္မာျပည္ဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ခန္႔အပ္ခဲ့ၿပီး ထိုရာထူးကို ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအထိ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။
၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီလထုတ္ ဧရာ၀တီ မဂၢဇင္းမွ Meetings with Aung San Suu Kyi By Razali Ismail ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆို ေဖာ္ျပပါသည္။
Saturday, June 02, 2007
Sketch of Burma National Leader, Aung San Suu Kyi
Aung San Suu Kyi (Burmese); born 19 June 1945 in Yangon (Rangoon), is a nonviolent pro-democracy activist and leader of the National League for Democracy in Myanmar (Burma), and a noted prisoner of conscience.
A Buddhist, Suu Kyi won the Rafto Prize and the Sakharov Prize for Freedom of Thought in 1990 and in 1991 was awarded the Nobel Peace Prize for her peaceful and non-violent struggle under a military dictatorship. Her struggle is supported by the Freedom Campaign.
Aung San Suu Kyi was born on 19 June 1945. Her father, Aung San, negotiated Burma's independence from the United Kingdom in 1947, and was assassinated by his rivals in the same year.
She grew up with her mother, Khin Kyi, and two brothers, Aung San Lin and Aung San U, in Rangoon. Aung San Lin drowned in a pool accident when Suu Kyi was eight. Suu Kyi was educated in English Catholic schools for much of her childhood in Burma.
Khin Kyi gained prominence as a political figure in the newly-formed Burmese government. Khin Kyi was appointed as Burmese ambassador to India in 1960, and Aung San Suu Kyi followed her there, graduating from Lady Shri Ram College in New Delhi in 1964.
She continued her education at St Hugh's College, Oxford, obtaining a B.A. degree in Philosophy, Politics, and Economics in 1967. After graduation she continued her education in New York, and worked for the United Nations.
In 1972, Aung San Suu Kyi married Michael Aris, a scholar of Tibetan culture, living abroad in Bhutan. The following year she gave birth to her first son, Alexander, in London; and in 1977 she had her second child, Kim.
Aung San Suu Kyi returned to Myanmar in 1988 to take care of her ailing mother. By coincidence, in that year, the long-time leader of the socialist ruling party, General Ne Win, stepped down, leading to mass demonstrations for democratisation on August 8, 1988 (8-8-88, a day seen as favorable), which were violently suppressed. A new military junta took power.
Heavily influenced by Mahatma Gandhi's philosophy of non-violence, Aung San Suu Kyi entered politics to work for democratisation, helped found the National League for Democracy on 27 September 1988, and was put under house arrest on 20 July 1989. She was offered freedom if she would leave the country, but she refused.
One of her most famous speeches is the "Freedom From Fear" speech, which begins:
“ It is not power that corrupts but fear. Fear of losing power corrupts those who wield it and fear of the scourge of power corrupts those who are subject to it. ”
Detention in Myanmar
In 1990, the military junta called general elections, which the National League for Democracy won decisively. Under normal circumstances, she would have assumed the office of Prime Minister.[2] Instead, the results were nullified, and the military refused to hand over power.
This resulted in an international outcry and partly led to Aung San Suu Kyi's winning the Sakharov Prize that year and the Nobel Peace Prize the following year in 1991. Her sons Alexander and Kim accepted the Nobel Peace Prize on her behalf.
Aung San Suu Kyi used the Nobel Peace Prize's 1.3 million USD prize money to establish a health and education trust for the Burmese people.
The military government released Aung San Suu Kyi from house arrest in July 1995 but made it clear that if she left the country to visit her family in the United Kingdom, it would not allow her return. When her husband, Michael Aris, a British citizen, was diagnosed with prostate cancer in 1997, the Burmese government denied him an entry visa.
Aung San Suu Kyi remained in Burma, and never again saw her husband, who died in March 1999. She remains separated from their children, who live in the United Kingdom.
The junta repeatedly prevented Aung San Suu Kyi from meeting with her party supporters and, in September 2000, it put her under house arrest again.
On 6 May 2002, following secret confidence-building negotiations led by the United Nations, the government released her; a government spokesman said that she was free to move "because we are confident that we can trust each other". Aung San Suu Kyi proclaimed "a new dawn for the country".
However on 30 May 2003, a government-sponsored mob attacked her caravan in the northern village of Depayin, murdering and wounding many of her supporters.Aung San Suu Kyi fled the scene with the help of her driver, Ko Kyaw Soe Lin, but was arrested upon reaching Ye-U. The government imprisoned her at Insein Prison in Yangon. After she underwent a hysterectomy in September 2003,the government again placed her under house arrest in Yangon.
In March 2004, Razali Ismail, UN special envoy to Myanmar, met with Aung San Suu Kyi. Ismail resigned from his post the following year, partly because he was denied re-entry to Myanmar on several occasions.
On 28 May 2004, the United Nations Working Group for Arbitrary Detention rendered an Opinion (No. 9 of 2004) that her deprivation of liberty was arbitrary, as being in contravention of Article 9 of the Universal Declaration of Human Rights 1948, and requested that the authorities in Burma set her free, but the authorities have so far ignored this request.
On 28 November 2005, the National League for Democracy confirmed that Suu Kyi's house arrest would be extended for yet another year. Many Western countries, as well as the United Nations, have expressed their disapproval of this latest extension.
On 20 May 2006, Ibrahim Gambari, UN Undersecretary-General (USG) of Department of Political Affairs, met with Aung San Suu Kyi, the first visit by a foreign official since 2004.Suu Kyi's house arrest term was set to expire 27 May 2006, but the Burmese government extended it for another year, flouting a direct appeal from U.N. General Secretary Kofi Annan to Than Shwe. Suu Kyi continues to be imprisoned under the 1975 State Protection Act (Article 10 b), which grants the government the power to imprison persons for up to five years without a trial.
On 9 June 2006, Suu Kyi was hospitalised with severe diarrhea and weakness, as reported by a UN representative for National Coalition Government of the Union of Burma.Such claims were rejected by Major-General Khin Yi, the national police chief of Myanmar.
On 11 November 2006, USG Gambari, who was undertaking a mission to Myanmar for four days to encourage greater respect for human rights there, met with Suu Kyi. According to Gambari, Suu Kyi seems in good health but she wishes to meet her doctor more regularly. UN Secretary-General Ban Ki-moon has urged the Burmese government to release Aung San Suu Kyi, as it released 2,831 prisoners, including 40 political prisoners, on 1 January 2007.
On 18 January 2007, the state-run paper The New Light of Myanmar accused Suu Kyi of tax evasion for spending her Nobel Prize money outside of the country. The accusation followed the defeat of a US-sponsored United Nations Security Council resolution condemning Myanmar as a threat to international security.
International supporters
In his book, "Courage: Eight Portraits" by Gordon Brown (Bloomsbury), the British Member of Parliament, long-time Chancellor of the Exchequer, and likely future British Prime Minister states:
"So Suu Kyi's courage is the courage to sacrifice her own happiness and a comfortable life so that, through her struggle, she might win the right of an entire nation to seek happy and comfortable lives. It is the absolute expression of selflessness. Paradoxically, in sacrificing her own liberty, she strengthens its cry and bolsters its claim for the people she represents."
Nations
On December 2, 2004, the United States pressured the Myanmar government to release Aung San Suu Kyi after the announcement that her house arrest would be extended.
On June 17, 2005, there were protests outside Burmese embassies in several countries in recognition of Suu Kyi's 60th birthday, which took place on June 19, 2005. The protests received international attention.
In late November 2005, the United States again returned to diplomatic pressure, this time in the United Nations Security Council, strongly urging multilateral action to address the "deteriorating situation" in Myanmar, requesting to put it into the official agenda docket. This action was due largely to a reinstatement of Aung San Suu Kyi's house arrest, an extension of precisely one year. In September 2006, the United Nations Security Council voted to place Myanmar on the council's agenda.
Organizations
Aung San Suu Kyi has been an honorary board member of International IDEA and ARTICLE 19 since her detention, and has received support from these organisations.
The Vrije Universiteit Brussel, located in Belgium, has granted her the title of Doctor Honoris Causa.
In June of each year, the US Campaign for Burma organizes hundreds of "Arrest Yourself" house parties around the world in support of Aung San Suu Kyi. At these parties, the organizers keep themselves under house arrest for 24 hours, invite their friends, and learn more about Burma and Aung San Suu Kyi.
The Freedom Campaign, a joint effort between the Human Rights Action Center and US Campaign for Burma, looks to raise worldwide attention to the struggles of Aung San Suu Kyi and the people of Burma.
St. Hugh's College, Oxford, where she studied, had a Burmese theme for their annual ball in support of her in 2006.
Aung San Suu Kyi is the official patron of The Rafto Human Rights House in Bergen, Norway. She received the Thorolf Rafto Memorial Prize in 1990.
She was made an honorary free person of the City of Dublin (capital of Ireland) in November 1999, although a space has been left on the roll of signatures to symbolize her continued detention.
Bommersvik Declaration I
In 1995, during the first convention that lasted from 16-23 July, the Representatives issued the Bommersvik Declaration I:[21]
“ We, the representatives of the people of Burma, elected in the 27 May 1990 general elections, meeting at the First Convention of Elected Representatives from the liberated areas of Burma, hereby - Warmly welcome the unconditional release of 1991 Nobel Peace laureate Daw Aung San Suu Kyi on 10 July 1995; Thank all who have worked tirelessly and consistently for the release of Daw Aung San Suu Kyi and the cause of democracy in Burma; Applaud Daw Aung San Suu Kyi's determination, in spite of having spent 6 years under house arrest, to continue to work to bring true democracy to Burma; Welcome Daw Aung San Suu Kyi's return to politics to take up the mantle of her father, General Aung San, in Burma's second struggle for independence;... ”
— The Elected Representatives of the Union of Burma
Bommersvik Declaration II
In 2002, during the second convention that lasted from 25 February to the 1st of March, the Representatives issued the Bommersvik Declaration II:[22]
“ We, the representatives of the people of Burma, elected in the 27 May 1990 general elections presently serving as members of the National Coalition Government of the Union of Burma and/or the Members of Parliament Union, meeting at the Convention of Elected Representatives held in Bommersvik for the second time, hereby reaffirm - Our Mandate, Position, and Strategic Objectives - that we will never ignore the will of the Burmese people expressed through the May 1990 general elections; - that the military’s refusal to honor the election results does not in any way diminish the validity of these results..... ”
— The Elected Representatives of the Union of Burma
Michael Vaillancourt Aris (March 27, 1946, Havana, Cuba – March 27, 1999, Oxford) was an academic and lecturer in Asian history at St John's College and later at St Antony's College, Oxford.
He was a leading Western authority on Bhutanese, Tibetan, and Himalayan culture, and wrote numerous books on Buddhism in those regions. In the last years before his death, he helped to establish a specialist Tibetan and Himalayan studies center at Oxford.
After being educated at Worth School and upon completing his degree in modern history at Durham University in 1967, Aris spent six years as the private tutor of the children of the royal family of the Himalayan Kingdom of Bhutan.
In 1972, Aris married Aung San Suu Kyi, whom he had met while in college. After spending a year in Bhutan, they settled in North Oxford, where they would raise their two sons, Alexander and Kim.
During this time, he did postgraduate studies at the University of London and obtained a Ph.D. in Tibetan literature in 1978. In 1988 Suu Kyi returned to Burma at first to tend for her mother but later to lead the pro-democracy movement.
St John's College provided Aris with an extended leave of absence as a fellow on full stipend so that he could lobby for his wife's cause.
In 1997, Aris was diagnosed with prostate cancer. The Burmese government would not grant him a visa to visit Burma, and Aung San Suu Kyi — at that time temporarily free from house arrest — was unwilling to leave the country, having been told by government officials that she would be refused re-entry if she left.
He died on his 53rd birthday in 1999. Since 1989, when his wife was first placed under house arrest, he had seen her only five times, the last of which was for Christmas in 1995.
People Talk
Michael Aris, the husband of the Burmese opposition leader, Aung San Suu Kyi, has died of prostate cancer on his 53rd birthday.
The British academic succumbed after a long illness without realising his wish to see his wife one last time.
Described as a "courageous and patient man", Dr Aris has campaigned tirelessly for Burmese democracy and received hundreds of awards on his wife's behalf.
They included the Nobel Peace Prize she was given in 1991 for her efforts to bring peace and democracy to Burma.
A senior research fellow in Tibetan and Himalayan studies at St Antony's College, Oxford University, he wrote numerous books and articles on Buddhism in Bhutan and Tibet.
The establishment of Oxford's specialist Tibetan and Himalayan studies centre was his life-long dream.
Visa denied
Dr Aris was born in Cuba, where his father was a career officer with the British Council. His mother was the daughter of a French-Canadian ambassador.
He married Ms Suu Kyi on New Year's Day 1972 in a simply Buddhist ceremony in England, but it was always on the understanding that they would have to be apart if the Burmese people needed her.
They have two sons, Kim and Alexander.
In the final months of his life, Dr Aris repeatedly attempted to gain a visa to visit his wife in Burma, but his wish was frustrated by the military government's stalling.
Ms Suu Kyi declined to leave the country after her return there to nurse her mother in 1988, for fear that she would not be readmitted.
Five brief visits
She was placed under house arrest by Burma's military government in 1989 following anti-government demonstrations that propelled her to the head of the opposition movement.
Mr Aris had only seen his wife on five brief occasions in the last 10 years - the last being in Rangoon for Christmas in 1995 after her release from house arrest.
Appeals by several countries, prominent individuals and organisations were made to the Burmese authorities to allow Mr Aris a visa.
The United States, UN Secretary General Kofi Annan and the Pope were among them, but none were successful.
In News
It was as exotic an offer as a young college graduate could imagine. Michael Aris, freshly out of Durham University with an honors degree in modern history, was invited to become the private tutor of the children of the royal family of the remote Himalayan Kingdom of Bhutan.
In the six years he was to spend there, he began the intense acquaintance with the languages, history, art, religion and literature of the region that was to make him a leading Western authority on Bhutanese, Tibetan and Himalayan culture.
His death in an Oxford hospital on his 53rd birthday Saturday drew much attention because he was the husband of the Nobel Prize-winning Burmese opposition leader Daw Aung San Suu Kyi. But the academic achievements of the shy and modest Oxford don over three decades earned him high regard in his own right as a scholar who combined the study of textual sources with the experience of firsthand encounters and extensive travel.
It was during his college years that he met his future wife, who was studying philosophy, politics and economics at Oxford and staying in the home of a classmate of his whose father was Sir Paul Gore-Booth, a former British ambassador to Burma.
It was in the Gore-Booths' London home that the couple were married in a Buddhist ceremony on Jan. 1, 1972, after a courtship maintained largely by mail between Bhutan and England.
They spent the first year of their married life in Bhutan where Aris had become, in addition to the royal tutor, the head of the kingdom's translation department and its official history researcher.
They came to England a year later for Aris to do postgraduate studies at the School of Oriental and African Studies of the University of London and in 1976 moved on to Oxford where Aris became a junior research fellow at St. John's College and a member of the university faculty. He obtained a Ph.D. in Tibetan literature in 1978 from the University of London.
The first 16 years of their life together were spent in academic pursuits and raising their children, Alexander, born in 1973, and Kim, born in 1977. Ms. Aung San Suu Kyi studied, wrote and worked in the Oriental department at the Bodleian Library.
The daughter of her country's independence hero, Gen. Aung San, who was assassinated in 1947, she expressed a preoccupation with the future in one of the hundreds of letters she wrote to Aris before their marriage. "Sometimes I am beset by fears that circumstances and national considerations might tear us apart just when we are so happy in each other that separation would be a torment," she wrote.
That moment arrived in an understated episode that Aris recalled in a forward to "Freedom From Fear," a 1991 collection of essays by and about his wife.
"It was a quiet evening in Oxford, like many others, the last day of March 1988," he wrote. "Our sons were in bed and we were reading when the telephone rang. Suu picked up the phone to learn that her mother had suffered a severe stroke. She put the phone down at once and started to pack. I had a premonition that our lives would change for ever."
She returned home to care for her dying mother and became swept up in the pro-democracy protests that brought down the government of the longtime military ruler, Gen. Ne Win. By the time the new National League for Democracy was elected to power in 1990, only to be ousted by a uniformed junta, she had become what her husband called "an icon of popular hope and longing."
Thus began years of house arrest, often with all contact with the outside world cut off, for Ms. Aung San Suu Kyi and strictly controlled visits to Burma, now called Myanmar, by Aris and the couple's two sons. She refused to leave for fear of being permanently exiled by the military authorities.
The last time Aris saw his wife was on a Christmas visit in 1995. Since he discovered two months ago that his prostate cancer was terminal, he had repeatedly asked permission to pay her a last visit, and the Burmese regime had turned down every request.
During the years of separation, Aris continued his teaching and research at Oxford while raising the couple's sons. Both are still students: Alexander doing graduate work in the United States and his younger brother an undergraduate in Britain. Polly Friedhoff, spokeswoman for St. Antony's College at Oxford, where Aris was a senior research fellow and member of the governing body, said that the family, in keeping with its wishes to maintain privacy, did not want to identify the schools publicly. The funeral also is private.
When Burmese authorities blocked his wife from accepting human rights awards like the Sakharov prize of the European Parliament in 1990 and the 1991 Nobel Peace Prize a year later, Aris and the sons stood in for her.
Aris convened numerous panels on Himalayan subjects, served in the leadership of various academic societies, supervised students doing master's and doctoral degrees and worked in his last years to set up a specialist Tibetan and Himalayan studies center on a permanent institutional basis at Oxford. From 1990 to 1992 he was a visiting professor at Harvard.
Michael Vaillancourt Aris was born in Havana, Cuba. His mother, Josette, was French Canadian, and his English father, John, was an officer with the British Council, Britain's principal agency for cultural relations overseas. Michael Aris' identical twin, Anthony, is a publisher whose house specializes in scholarly books on Tibetan culture.
According to close friends, Aris was unflinchingly supportive of his wife's decision and never once complained that she should abandon the mission and come home.
In his forward to "Freedom From Fear," Aris reflected his disciplined Buddhist detachment in assessing the circumstances of his life. "Fate and history never seem to work in orderly ways," he wrote. "Timings are unpredictable and do not wait upon conveniences."
Popular media
Aung San Suu Kyi was featured prominently in John Boorman's 1995 film Beyond Rangoon, starring Patricia Arquette. Suu Kyi was played by Adele Lutz, the former wife of the musician David Byrne.
The jazz saxophonist Wayne Shorter named one of his compositions after her. The piece is best known from the 1997 Herbie Hancock and Wayne Shorter duet album, 1 + 1.
The Irish rock band U2's 2001 single "Walk On" was about and dedicated to Aung San Suu Kyi. The multi-artist 2004 compilation album For The Lady, which featured "Walk On", was banned by the junta.
During Vertigo Tour concerts in London and Glasgow (June 19 and June 21, 2005 respectively), U2 dedicated performances of "Running to Stand Still" to her. Other artists, including Black Eyed Peas, Coldplay, Damien Rice, and R.E.M. have also publicly supported Aung San Suu Kyi's cause.
She was featured prominently in the music video for Rice's collaboration with Lisa Hannigan, "Unplayed Piano", which was apparently written for Suu Kyi.
In 2003's MTV Europe Music Awards in Edinburgh, Scotland, she was given the "Free Your Mind" award.
In a list compiled by the magazine New Statesman in 2006, she was voted as the number one "Hero of our time".
